Mamy takie czasy, że dostępność do informacji z różnych dziedzin (kulinarnych, przyrodniczych itp.) jest praktycznie nieograniczona. Ale nie zawsze tak było. Mieszkańcy obszarów wiejskich, rolnicy, by dowiedzieć się o nowinkach w produkcji rolniczej i wiejskim gospodarstwie domowym (WGD) odwiedzali instytucje państwowe. W latach 90. XX wieku, funkcjonujący wówczas Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Zarzeczewie wydawał inspirujące ulotki tematyczne. Natknęłam się ostatnio na takie z dziedziny kulinariów, przygotowywane przez specjalistki ds. wgd z różnych rejonów naszego województwa.
Tym razem przedstawię propozycje koleżanek po fachu z lat 90.
Ulotki z przepisami wydawane przez ODR w Zarzeczewie w latach 1995–1997 r.
Klops z bananami
Składniki: ½ kg mielonej wieprzowiny/cielęciny/indyka, 2 jajka, 4 dag czerstwej bułki, ¼ szklanki mleka, ½ cytryny, pęczek natki pietruszki, sól, pieprz, curry, 15 dag ryżu, 300 ml wrzątku, 3 cebule, 1 łyżka masła, ½ l wody, 2–3 niedojrzałe banany, 2 łyżki sosu sojowego, bułka tarta, 1 łyżka wiórków kokosowych, 2 łyżki posiekanych migdałów.
Wykonanie: czerstwą bułkę namoczyć w mleku. Mielone mięso wyrobić z jajami, odciśniętą bułką, posiekaną natką pietruszki, solą, pieprzem i curry. Ryż przepłukać wodą. Cebule drobno posiekać i usmażyć na maśle. Zalać wrzątkiem (300 ml), dodać ryż, osolić. Dusić pod przykryciem ok. 20 minut, do miękkości ryżu. Jeśli ryż nie wchłonie całego płynu, należy dobrze go odsączyć. Przestudzić. Masę mięsną wymieszać dokładnie z ryżem. Obrane banany skropić sokiem z cytryny, sosem sojowym i curry. Z mięsa przygotować placek, ułożyć wzdłuż banany, uformować klops. Przełożyć do formy wysmarowanej masłem. Mięso obsypać bułką tartą, wiórkami kokosowymi i migdałami. Piec ok. 60 minut w temperaturze 180˚C. Podawać na gorąco z surówką.
Danuta Gawrońska, specjalistka ds. wgd, Rejon Radziejów, 1996 r.
Zawijanki z kapusty z mortadelą
Składniki: 12 liści kapusty białej lub włoskiej, 12 plastrów mortadeli, 10 dag pieczarek, 1 cebula, łyżka tłuszczu, ½ szklanki śmietany, łyżeczka mąki pszennej, 2–3 pomidory, sól, pieprz, zielenina, starty żółty ser.
Wykonanie: liście kapusty przygotować jak na gołąbki, rozłożyć na blacie. Pomidory umyć i pokroić na cząstki. Pieczarki, cebulę drobno pokroić i podsmażyć na tłuszczu, doprawić solą i pieprzem. Na każdy liść położyć plaster mortadeli i porcję pieczarek z cebulą. Zwinąć ciasno jak gołąbki. Gotowe zawijanki ułożyć w naczyniu żaroodpornym, dodać pomidory. Zapiec w piekarniku nagrzanym do 180˚C przez 15 minut. Śmietanę wymieszać z mąką. Doprawić solą i pieprzem. Tak przygotowanym sosem polać zawijanki, posypać serem. Piec jeszcze przez 15–20 minut.
Jolanta Stocka, specjalistka ds. wgd, Rejon Aleksandrów Kujawski, 1995 r.
Kotlety z jaj
Składniki: 6 jaj, ½ łyżki masła, średnia cebula, mała bułka pszenna, ½ szklanki mleka, bułka tarta, 1 łyżka tłuszczu (smalec + masło) do smażenia, sól, pieprz
Wykonanie: 5 jaj ugotować na twardo, obrać ze skorupek. Bułkę namoczyć w mleku, odcisnąć. Cebulę obrać, drobno posiekać, usmażyć z małą ilością tłuszczu na złoty kolor. Bułkę i jaja przepuścić przez maszynkę do mielenia mięsa, dodać surowe jajko, cebulę, sól, pieprz i dokładnie wymieszać. Z masy formować nieduże kotleciki, obtaczać w bułce tartej i smażyć na rozgrzanym tłuszczu, z obu stron.
Teresa Biesek, specjalistka ds. wgd, Rejon Lipno, 1997 r.
Kotlety z jaj (Fot. przyslijprzepis.pl)
Egzotyczna surówka z selera
Składniki: duży seler, 1 pomarańcza lub 2 mandarynki, 1/3 szklanki łuskanych orzechów włoskich lub laskowych, 7 łyżek kwaśnej śmietany lub gęstego jogurtu naturalnego, 2 łyżki majonezu, sól i pieprz do smaku, 2 łyżki rodzynek, sok z cytryny.
Wykonanie: selera obrać, umyć, zetrzeć na tarce o dużych oczkach, skropić sokiem z cytryny. Cytrusy obrać, pokroić na grubsze kawałki. Orzechy posiekać. W naczyniu wymieszać wszystkie składniki, dodać jogurt/śmietanę i majonez, doprawić do smaku solą i pieprzem. Schłodzić przed podaniem.
Elżbieta Kamińska, specjalistka ds. wgd, Rejon Kowal, 1997 r.
Ciasto tulipan
Składniki: 6 jaj, 1½ szklanki cukru, 250 g miękkiej margaryny lub masła, 6 łyżek oleju, 2 szklanki mąki, 2 łyżeczki proszku do pieczenia, 2 łyżki kakao, ½ szklanki suchego maku, 1 kisiel malinowy, 1 łyżka mąki, sól.
Wykonanie: białka jaj oddzielić od żółtek. Mąkę przesiać z proszkiem do pieczenia. Margarynę/masło utrzeć z cukrem na puszystą masę. Nie przerywając ucierania, dodawać po jednym żółtku, na przemian z olejem i mąką z proszkiem. Masa powinna być gładka. Ciasto podzielić na 4 równe części. Białka ubić ze szczyptą soli na sztywną pianę. Podzielić na 4 równe części. Każdą część ciasta wymieszać delikatnie z częścią piany. Do pierwszej części dodać 2 łyżki kakao, do drugiej – ½ szklanki suchego maku, do trzeciej malinowy kisiel, do czwartej – 1 łyżkę mąki. Do wąskiej blachy, wysmarowanej masłem i oprószonej mąką, wylewać ciasto warstwami w kolejności: ciasto białe, makowe, z kisielem, kakaowe. Piec w temperaturze 170˚C przez około 45 minut (do suchego patyczka).
Agnieszka Cołbecka, specjalistka ds. wgd, Rejon Rypin, 1998 r.
Ciasto tulipan (Fot. M. Gawrońska)
Racuszki ze słonecznikiem i orzechami
Składniki: 25 dag mąki pszennej, 5 dag mąki kukurydzianej, 1 jajo, 1 płaska łyżeczka proszku do pieczenia, 1 płaska łyżeczka cukru wanilinowego, 1 łyżka ziaren słonecznika, 1 łyżka mielonych orzechów włoskich lub fistaszków, ½ szklanki mleka kwaszonego lub kefiru, sól, olej do smażenia, cukier puder do oprószenia.
Wykonanie: jajo umyć, wybić do naczynia, dodać mleko/kefir, mąkę, proszek do pieczenia, cukier wanilinowy. Wyrobić ciasto o konsystencji gęstej śmietany. Dodać do ciasta ziarna słonecznika i orzechy, dokładnie wymieszać. Kłaść łyżką na rozgrzany tłuszcz, smażyć z obu stron. Układać na papierowym ręczniku, by odsączyć z nadmiaru tłuszczu. Po wystudzeniu oprószyć cukrem pudrem.
Hanna Kruszczyńska, specjalistka ds. wgd, Rejon Lubraniec, 1998 r.
Przepisy zebrała:
Milena Gawrońska, KPODR