Dział Rozwoju Obszarów Wiejskich

Rolnictwo społeczne

Rolnictwo społeczne – doświadczenia z Włoch

 

 

 


Artykuł powstał w oparciu o wizytę studyjną do Włoch nt. „Zagraniczne dobre praktyki w zakresie łączenia rolnictwa i działalności opiekuńczej” w ramach projektu „GROWID: Gospodarstwa opiekuńcze w rozwoju obszarów wiejskich wobec wyzwań demograficznych” finansowanego przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju w ramach strategicznego programu badań naukowych i prac rozwojowych „Społeczny i gospodarczy rozwój Polski w warunkach globalizujących się rynków” GOSPOSTRATEG.

Rolnictwo społeczne – doświadczenia z Włoch

Działalność opiekuńcza w gospodarstwach rolnych jest potrzebna i zasadna – wskazują na to praktyki różnych państw europejskich. W każdym z nich jednak spotykamy się z odrębnymi systemami organizacji, które mogą być inspiracją dla rozwoju takiej działalności w Polsce. Z tą intencją grupa doradców rolniczych i specjalistów odwiedziła gospodarstwa w słonecznej Italii.

Zaspokajaniem potrzeb społecznych, ale i potrzeb pracy, zajmują się wybrane włoskie gospodarstwa rolne, zrzeszone w spółdzielniach. Istnieje regionalny wykaz gospodarstw społecznych z terytorium Wenecji Euganejskiej (Veneto), w którym podano „firmy” prowadzące, zgodnie z prawem regionalnym, działalność rolnictwa socjalnego. Te kwestie, podczas wizyty w jednym z takich gospodarstw, omawiał ekspert do spraw rolnictwa społecznego, dr Berti Federico.

Wszystkie zarejestrowane gospodarstwa społeczne z regionu posługują się wspólnym logotypem i nazwą – Fattoria Sociale del Veneto. Natomiast samo ujęcie w tym wykazie jest związane z poświadczeniem wymagań użytkowych niezbędnych do prowadzenia działalności socjalnej. W przypadku braku jakichkolwiek zezwoleń czy dokumentacji zgodnej z przepisami sektorowymi wpis na tą listę jest niemożliwy.

Prawo dotyczące sprawowania funkcji społecznych jest rozstrzygane na poziomie lokalnym. W kraju funkcjonuje prawo narodowe i podrzędne w stosunku do niego 20 praw regionalnych (każdy region posiada własne przepisy odnoszące się do usług społecznych). Weneckie regulacje, dotyczące opieki społecznej świadczonej w gospodarstwach rolnych, zostały ustanowione w 2013 roku i pozwalają na realizację kilku rodzajów aktywności społecznej.

Tym oznaczeniem mogą posługiwać się tylko zarejestrowane gospodarstwa.

Fot. A. Kulesza

Uczestnicy wyjazdu podczas spotkania z dr Berti Federico.

Fot. K. Kieljan, CDR O/Kraków

Gospodarstwa świadczą usługi socjalne w czterech sektorach:

1. Integracja społeczno-zawodowa.

2. Kursy habilitacyjne i rehabilitacyjne; ta lista zawiera wykaz „firm”, które zajmują się realizacją kursów kwalifikacyjnych i rehabilitacyjnych. Ich działalność ma na celu zaspokojenie lub polepszenie sytuacji, zaspokojenia potrzeb i przezwyciężenie trudności danej osoby. Firmy te należą do określonych akredytowanych służb publicznych i prywatnych.

3. „Inicjatywy w zakresie edukacji, opieki społecznej, szkolenia i osobistego dobrostanu”.

Działalność takich gospodarstw skierowana jest do:
a) nieletnich, gdzie celem działalności jest pokazanie funkcjonowania świata, poprzez poznanie cykli produkcji biologicznej, rolniczej i wiejskiej. W odniesieniu do działalności edukacyjnej w Polsce można je przyrównać do Zagród Edukacyjnych, działających w ramach Ogólnopolskiej Sieci Zagród Edukacyjnych,
b) dorosłych i osób starszych, w celu zapewnienia doświadczeń społecznych i integracji społecznej.

4. Reintegracja społeczna więźniów i byłych więźniów. W ramach prowadzenia działalności rolniczej firmy realizują projekty dotyczące zarówno nieletnich, jak i dorosłych. Działalność ta odbywa się we współpracy z organem sądowym, administracją penitencjarną oraz lokalną władzą.

Rolnik, w związku z prowadzeniem na jego terenie działalności społecznej, jest zobligowany do ukończenia 100-godzinnego kursu, ujmującego zagadnienia zarówno rolnicze, jak i społeczne. Kurs jest finansowany przez władze regionu i kończy się egzaminem, co skutkuje uzyskaniem certyfikatu, który trzeba odnawiać co dwa lata.

Co roku każde z zarejestrowanych gospodarstw składa do 31 stycznia, do Zarządu Rolno-Spożywczego, raport z działalności za rok poprzedni. Zawiera on wszelkie informacje o przeprowadzonych działaniach i dokumenty poświadczające trwałość działalności – m.in. aktualizację ukończonych kursów. Jeśli dane gospodarstwo przez kolejne dwa lata nie prowadzi działalności o charakterze społecznym zostaje wykreślone z listy regionalnej.

Samo funkcjonowanie gospodarstwa społecznego przedstawia się następująco:

Agencja sanitarna, poprzez spółdzielnię zrzeszającą certyfikowanych rolników, kieruje osoby do gospodarstwa rolnego. Tworzona jest diagnoza konkretnej osoby i projekt pomocy dla niej, który jest przedstawiany bądź rodzinie, bądź organizacji, która będzie nadzorować, w jaki sposób odbywać się będzie opieka i „socjalizacja”. Transport osób do gospodarstwa zazwyczaj jest zapewniony przez rodzinę podopiecznego. Jeżeli zaś w projekcie zabezpieczone są na to środki, to dojazd odbywa się transportem zbiorowym lub, jeśli jest to możliwe, osoba ta sama dociera do gospodarstwa. Transport może być zapewniony także przez spółdzielnię, gdzie kierowca jest jednocześnie edukatorem. Edukator to osoba sprawująca nadzór nad podopiecznym i wykonywanymi przez niego czynnościami. O tym, jakie prace wykonuje podopieczny decyduje lekarz lub edukator. Finansowanie pobytu uczestnika przedstawia się do agencji sanitarnej. Koszt godziny edukacji (maksymalnie 6 godzin dziennie) szacuje się na 60–80 euro w kraju, a w regionie Veneto na 30–40 euro. Agencja sanitarna swym zasięgiem obejmuje określony teren, ale nie jest on tożsamy z granicami administracyjnymi. Gospodarstwo obowiązkowo musi posiadać ubezpieczenie, zaś za dostosowanie narzędzi pracy do potrzeb konkretnej osoby, jak i odpowiedzialność za wydarzenia w gospodarstwie ponosi spółdzielnia.

Włoskie rozwiązania różnią się od polskiego modelu wypracowanego w projekcie GROWID, gdzie gospodarstwa mają funkcjonować indywidualnie. Jednak w obu przypadkach podstawą jest wykorzystanie terapeutycznego wpływu natury i powiązanego z nią cyklu prac w gospodarstwie dla poprawy zdrowia i samopoczucia uczestników.

Anna Kulesza, KPODR

Samodzielnie nie samemu- wznawiamy działanie

Kujawsko-Pomorski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Minikowie (KPODR) w partnerstwie z Powiatowym Centrum Pomocy Rodzinie w Tucholi (PCPR) i innymi podmiotami (Polskie Stowarzyszenie na Rzecz Osób z Niepełnosprawnością Intelektualną Koło w Chojnicach oraz Stowarzyszenie Rodziców Dzieci Specjalnej Troski w Tucholi) rozpoczął działania związane z nowatorskim projektem „Samodzielnie (nie samemu) – wspieranie osób z niepełnosprawnością w powiecie tucholskim”.  Projekt pozwoli przetestować nowe w Polsce narzędzie aktywizacji społecznej osób z niepełnosprawnością intelektualną. Zakładamy, że kluczowe jest wykorzystanie istniejących zasobów gospodarstw rolnych i ich tradycyjnej roli. 

Obecnie tworzymy w gospodarstwach opiekuńczych  miejsca dziennego pobytu tzw. Otwarte Punkty Integracji (OPI) oraz Mieszkanie Treningowe (MT).  Uczestnicy w zależności od swoich umiejętności i zainteresowań będą mieli możliwość samodzielnej uprawy warzyw, prowadzenia rabatek kwiatowych czy realizowania się w pracach ręcznych.  Osoby, które lubią zwierzęta będą mogły dbać o drobny inwentarz gospodarstwa. Zostaną im powierzone konkretne zadania, w zależności od indywidualnych predyspozycji i potrzeb każdego z uczestników, w wykonaniu których będzie ich wspierał gospodarz-opiekun. Dodatkowym wsparciem w gospodarstwach będą również specjaliści np. terapeuta, psycholog, pielęgniarka. Otwarte Punkty Integracji oraz Mieszkanie Treningowe umożliwią uczestnikom odbywanie terapii w przyjaznej i domowej atmosferze, w zaciszu gospodarstwa.

Panująca w kraju epidemia koronawirusa, niestety uniemożliwiła nam planowe rozpoczęcie terapii w gospodarstwach opiekuńczych. W ostatnich dniach wydano rekomendacje dla podobnych placówek wsparcia dziennego, wobec czego wznawiamy działania związane z pobytem w Otwartych Punktach  Integracji.

Pod koniec maja w Tucholi, w Powiatowym Centrum Pomocy Rodzinie odbyło się spotkanie w ramach projektu. Uczestniczyli w nim Wykonawcy, tj. właściciele gospodarstw opiekuńczych, którzy będą prowadzili Otwarte Punkty Integracji oraz przedstawiciele wszystkich partnerów. Podczas zebrania przedstawiono bieżące zagadnienia dotyczące rekrutacji uczestników, dodatkowych zasad zachowania bezpieczeństwa i higieny w gospodarstwie ze względu na panującą epidemię. Omówiono również bieżące sprawy administracyjne, najbliższe plany dotyczące realizacji projektu oraz funkcjonowania miejsc dziennego pobytu, tzw. Otwartych Punktach Integracji (OPI) oraz Mieszkania Treningowego (MT).

PCPR w Tucholi zawiera ostatnie kontrakty aktywizacyjne z uczestnikami, a po zdiagnozowaniu ich potrzeb od 15 czerwca ruszamy do dzieła! Nastąpi realizacja codziennych zadań, spotkań w gospodarstwach, doskonalenie umiejętności i poszerzanie  zainteresowań służących stopniowemu usamodzielnianiu. Rozwijanie usług opiekuńczych i społecznych na obszarach wiejskich może być alternatywą  dla niewystarczającej liczby placówek opiekuńczych, wysokich kosztów zapewnienia opieki osobom niepełnosprawnym intelektualnie a dla samych podopiecznych szansą na samodzielne życie.

Projekt realizowany jest w ramach Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwój, priorytet IV. Innowacje społeczne i współpraca ponadnarodowa i będzie trwał do maja 2022 roku. 

Przygotowała: Justyna Lesiewicz

KPODR w Minikowie

 

 

Tarcza antykryzysowa dla III sektora: 19 rozwiązań

W ślad za zapowiedzią Przewodniczącego Komitetu ds. Pożytku Publicznego prof. Piotra Glińskiego, dotyczącą objęcia organizacji pozarządowych tarczą antykryzysową, przedstawiamy 19 rozwiązań dla III sektora wprowadzanych w ramach tej tarczy.

Pakiet osłonowy obejmuje ulgi dla NGO prowadzących działalność gospodarczą, zmiany w zlecaniu i rozliczaniu zadań publicznych oraz inne rozwiązania, które mają ułatwić organizacjom funkcjonowanie w warunkach epidemii.

Zachęcamy do zapoznania się z infografiką prezentującą te rozwiązania (poniżej, w formatach A3 i A4). Już wkrótce zostanie uruchomiony specjalny adres mailowy, na który będzie można przesyłać pytania dotyczące ich stosowania.

Informacje nt. tarczy dostępne są na stronie pozytek.gov.pl i tam będą sukcesywnie publikowane pytania dotyczące wprowadzanych rozwiązań wraz z odpowiedziami. Ułatwi to korzystanie ze zmian w przepisach.

W najbliższym czasie planujemy również zorganizowanie webinarium nt. tarczy dla III sektora, na które już teraz zapraszamy!

Zachęcamy do śledzenia naszych kanałów na Facebooku i Twitterze

Źródło: https://www.niw.gov.pl/tarcza-antykryzysowa-dla-iii-sektora-19-

UWAGA KGW – zmiana terminu złożenia CIT 8 – do końca lipca 2020r!

UWAGA KGW – zmiana terminu złożenia CIT 8 – do końca lipca 2020r!

 

W związku z epidemią koronawirusa COVID-19 Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) umieściła na swojej stronie informację dla Kół Gospodyń Wiejskich (KGW) o przełożeniu terminu składania zeznania podatkowego.

Zgodnie z wcześniejszymi informacjami Ministerstwa Finansów, koła które rozpoczęły działalność po 28 listopada 2018 r. miały obowiązek złożyć pierwsze zeznania podatkowe na druku CIT-8 i CIT-8/O i zapłacić należny podatek dochodowy w terminie do 31 marca 2020 r. Druk CIT-8 i CIT-8/O są przeznaczone dla organizacji pozarządowych. Zawierają informację o wysokości dochodu osiągniętego (straty poniesionej) i wpłaty należnego podatku przez podatników podatku dochodowego od osób prawnych w roku podatkowym, który zakończył się w okresie od dnia 1 grudnia 2019 r. do dnia 31 marca 2020 r.
Jak wskazała ARiMR- „Wszelkie wątpliwości co do składania druku CIT-8 powinny być wyjaśniane z Naczelnikiem Urzędu Skarbowego, właściwym ze względu na siedzibę koła, w kompetencjach którego leży prowadzenie spraw w tym zakresie”.

Zgodnie z rozporządzeniem z dnia 27 marca 2020 r. w sprawie przedłużenia terminu złożenia zeznania dla organizacji zajmujących się działalnością pożytku publicznego, koła gospodyń wiejskich które posiadają osobowość prawną (co oznacza, że uzyskały wpis do Krajowego Rejestru Kół Gospodyń Wiejskich prowadzonego przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa), które skorzystały z dotacji na działalność KGW będą miały więcej czasu na rozliczenie się z Urzędem Skarbowym niż wcześniej zakładano. Mogą uczynić to do końca lipca 2020r.

Przypomnijmy, że zgodnie z Art. 24. Ustawy z dnia 9 listopada 2018, koła gospodyń wiejskich mogą prowadzić uproszczoną ewidencję przychodów i kosztów w przypadku gdy nie posiadają statusu organizacji pożytku publicznego, osiągają przychody wyłącznie z np. działalności statutowej z tytułu składek członkowskich, sprzedaży wyrobów sztuki ludowej lub żywności regionalnej, darowizn, dotacji z tytułu najmu lub dzierżawy składników majątkowych, z tytułu odsetek od środków pieniężnych na rachunkach bankowych lub rachunkach w spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych, prowadzonych w związku z wykonywaną działalnością a w roku poprzedzającym rok podatkowy osiągnęły przychody wyłącznie z tytułów, o których mowa w pkt 1, w wysokości nieprzekraczającej 100 000 zł.

Jak prowadzić uproszczoną ewidencję przychodów i kosztów?
Koło podejmuje formalną decyzję, że rezygnuje z prowadzenia pełnej księgowości. Bardzo ważne jest poinformowanie o tym urzędu skarbowego!!  Koło, które  nie poinformowało urzędu o wyborze uproszczonej ewidencji prowadzi księgowość wg. zasad z ustawy o rachunkowości. W powyższej sytuacji radzę jak najszybszy kontakt z urzędem skarbowym.

W każdym miesiącu koło prowadzi zestawienie swoich wpływów i wydatków, może być np. w zeszycie lub w formie uproszczonej ewidencji przychodów i kosztów. Należy tu wpisać składki członkowskie, kwoty odsetek w banku oszczędnościowym, przyznane granty, dotacje z budżetu państwa, najmu czy dzierżawy, kwoty ze sprzedaży żywności regionalnej czy rękodzieła, należy tu wpisać wszystkie koszty poniesione przez koło. Koło musi prowadzić ewidencję środków trwałych oraz niematerialnych np. programy komputerowe, licencje. W uproszczonej  ewidencji przychodów i kosztów nie ma odrębnej pozycji na koszty projektów finansowanych z grantów, dotacji (a często w przypadku dotacji jest to obowiązkowe). Tutaj koło we własnym zakresie musi wyodrębnić koszty księgowe poszczególnych dotacji. Formularz CIT 8 KGW składa raz na rok do Urzędu Skarbowego.

Zachęcam do skorzystania z portalu organizacji pozarządowych ngo.pl   w poradniku NGO

https://poradnik.ngo.pl/uproszczona-ewidencja-przychodow-i-kosztow-dla-kgw dostępne są informacje odnośnie prowadzenia uproszczonej ewidencji przychodów i kosztów dla KGW.

Przygotowała:

Justyna Lesiewicz, Kujawsko-Pomorski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Minikowie

Fot. Archiwum KPODR