\n\tPochodzi z Ameryki Pó\u0142nocnej. W Polsce wyst\u0119puje oko\u0142o 30 gatunków tej ro\u015bliny. Najbardziej popularny jest wiesio\u0142ek dwuletni. Osi\u0105ga oko\u0142o 1 do 1,5 metra wysoko\u015bci. W pierwszym roku wyrasta korze\u0144 i rozetka li\u015bci odziomkowych, w drugim – p\u0119d kwiatowy. Li\u015bcie dolne s\u0105 czerwonawe, a li\u015bcie \u0142odygowe zielone. Kwiaty wiesio\u0142ka s\u0105 \u017có\u0142te, pachn\u0105ce, które wieczorem si\u0119 otwieraj\u0105, a rano zamykaj\u0105. Kwitn\u0105 od wczesnego lata do jesieni (najcz\u0119\u015bciej od czerwca do wrze\u015bnia).\n<\/p>\n
\n\t\n<\/p>\n
\n\tOwocem jest w\u0105sko-pod\u0142u\u017cnie jajowata torebka z drobnymi, ciemnobrunatnymi nasionami – podobnymi do nasion maku. Te w\u0142a\u015bnie nasiona s\u0105 surowcem zielarskim, z których produkuje si\u0119 olej wiesio\u0142kowy stosowany w przemy\u015ble kosmetycznym, farmaceutycznym i \u017cywno\u015bciowym. Olej z wiesio\u0142ka zawiera wyj\u0105tkowo du\u017ce ilo\u015bci niezb\u0119dnych nienasyconych kwasów t\u0142uszczowych (NNKT) – kwasu linolowego (LA) i gamma-linolenowego (GLA), od których obecno\u015bci w organizmie zale\u017cy prawid\u0142owy przebieg wielu \u017cyciowych procesów. S\u0105 tak\u017ce inne kwasy t\u0142uszczowe – oleinowy, palmitynowy i stearynowy – a ponadto fitosterole, bia\u0142ko bogate w aminokwasy siarkowe i tryptofan, enzymy, witamina E, cynk, selen, magnez i wap\u0144. Ten bogaty zestaw niezwyk\u0142ych sk\u0142adników sprawi\u0142, \u017ce niepozorny wiesio\u0142ek jest jedn\u0105 z cenniejszych ro\u015blin wykorzystywanych do produkcji leków i kosmetyków.\n<\/p>\n
\n\tWiesio\u0142ek u\u0142atwia odchudzanie. Wiesio\u0142ek nie tylko wspomaga trawienie, ale równie\u017c zapobiega magazynowaniu si\u0119 t\u0142uszczów. Kwas GLA uaktywnia bowiem funkcje brunatnej tkanki t\u0142uszczowej, której zadaniem jest spalanie zb\u0119dnego t\u0142uszczu i przetwarzanie go na ciep\u0142o. Poniewa\u017c kobiety maj\u0105 wi\u0119cej brunatnej tkanki t\u0142uszczowej ni\u017c m\u0119\u017cczy\u017ani, dlatego olej z wiesio\u0142ka zw\u0142aszcza dla pa\u0144 mo\u017ce by\u0107 doskona\u0142ym wsparciem w walce z nadwag\u0105.\n<\/p>\n
\n\tWiesio\u0142ek poprawia stan skóry. S\u0142u\u017cy do piel\u0119gnacji skóry (suchej, \u0142uszcz\u0105cej si\u0119, wra\u017cliwej, przet\u0142uszczaj\u0105cej si\u0119), poprawia elastyczno\u015b\u0107 i wilgotno\u015b\u0107 skóry reguluje prac\u0119 gruczo\u0142ów \u0142ojowych, dzia\u0142a regeneruj\u0105co, \u0142agodzi podra\u017cnienia i stany zapalne. Wykorzystywany jest do produkcji kremów (przeciwzmarszczkowych, nawil\u017caj\u0105cych), do produkcji preparatów przeznaczonych do piel\u0119gnacji cery alergicznej. Wchodzi w sk\u0142ad balsamów do cia\u0142a, pomadek do ust, od\u017cywek do w\u0142osów. Nienasycone kwasy t\u0142uszczowe wp\u0142ywaj\u0105 na funkcjonowanie membran i przestrzeni mi\u0119dzykomórkowych, utrzymuj\u0105 odpowiedni poziom nawodnienia organizmu, zapobiegaj\u0105 utracie wody przez zewn\u0119trzne warstwy skóry, dlatego olej z wiesio\u0142ka pomaga utrzyma\u0107 jej j\u0119drno\u015b\u0107 i elastyczno\u015b\u0107. Usuwa te\u017c toksyny i szkody poczynione przez wolne rodniki. Dodatkowo kwasy te inicjuj\u0105 produkcj\u0119 enzymu (delta-6-desaturaza), który pomaga w leczeniu ró\u017cnego rodzaju problemów skórnych – od tr\u0105dziku i wyprysków po \u0142uszczyc\u0119.\n<\/p>\n
\n\tWiesio\u0142ek pomaga w chorobach reumatycznych. Kwasy obecne w oleju z wiesio\u0142ka dzia\u0142aj\u0105 leczniczo w chorobach stawów, w przypadku z\u0142ama\u0144 i uszkodze\u0144 wi\u0119zade\u0142: \u0142agodz\u0105 bóle reumatyczne, pobudzaj\u0105 regeneracj\u0119 tkanki chrz\u0119stnej i \u0142\u0105cznej, przy\u015bpieszaj\u0105 te\u017c gojenie si\u0119 ran i przeciwdzia\u0142aj\u0105 zapaleniu stawów.\n<\/p>\n
\n\tWiesio\u0142ek wzmacnia odporno\u015b\u0107. Kwas gamma-linolenowy i kwasy z grupy omega maj\u0105 znacz\u0105cy wp\u0142yw na funkcjonowanie uk\u0142adu odporno\u015bciowego. Ich wysoki poziom zapewnia dobr\u0105 ochron\u0119 przed schorzeniami p\u0142uc, oskrzeli, gard\u0142a, oczu, nabyt\u0105 alergi\u0105 czy astm\u0105. Ponadto bogaty w te kwasy olej z wiesio\u0142ka ma równie\u017c dzia\u0142anie odtruwaj\u0105ce – usuwa z organizmu toksyny i powoduje utworzenie swoistego mechanizmu os\u0142onowego, który chroni przed szkodliwymi substancjami.\n<\/p>\n
\n\tWiesio\u0142ek chroni uk\u0142ad kr\u0105\u017cenia. Olej z wiesio\u0142ka dzi\u0119ki zawarto\u015bci kwasu gamma-linolenowego dzia\u0142a antyagregacyjnie na p\u0142ytki krwi – poprawia przep\u0142yw krwi w naczyniach krwiono\u015bnych, obni\u017ca ci\u015bnienie i w ten sposób zmniejsza ryzyko wyst\u0105pienia choroby wie\u0144cowej, zawa\u0142u serca i udaru mózgu.\n<\/p>\n
\n\tWiesio\u0142ek obni\u017ca cholesterol. Kwasy linolenowe oraz kwasy z grupy omega obni\u017caj\u0105 poziom tzw. z\u0142ego cholesterolu (LDL), zapobiegaj\u0105 jego utlenianiu i odk\u0142adaniu si\u0119 w postaci z\u0142ogów w \u015bciankach naczy\u0144 krwiono\u015bnych. Jednocze\u015bnie normalizuj\u0105 poziom cholesterolu dobrego (HDL), który usuwa nadmiar komórek t\u0142uszczowych z \u017cy\u0142 i t\u0119tnic. Tym samym zmniejszaj\u0105 ryzyko rozwoju mia\u017cd\u017cycy.\n<\/p>\n
\n\tWiesio\u0142ek wspomaga terapi\u0119 nowotworow\u0105. Badania naukowców ameryka\u0144skich dowodz\u0105, \u017ce olej z wiesio\u0142ka mo\u017ce by\u0107 bardzo pomocny w walce z rakiem piersi – nie tylko zapobiega zachorowaniu, ale równie\u017c pomaga w leczeniu jego agresywnej postaci. Kwas gamma-linolenowy zwalcza komórki rakotwórcze i ogranicza ich zdolno\u015b\u0107 do rozmna\u017cania si\u0119. W dodatku w po\u0142\u0105czeniu z lekami standardowo stosowanymi w leczeniu nowotworów piersi prowadzi do szybszego samounicestwienia komórek rakotwórczych i wzmocnienia zdrowych komórek organizmu, co u\u0142atwia walk\u0119 z chorob\u0105.\n<\/p>\n
\n\tWiesio\u0142ek usprawnia prac\u0119 mózgu. Kwasy t\u0142uszczowe – a dok\u0142adnie DHA, który znajduje si\u0119 w oleju wiesio\u0142kowym – s\u0105 sk\u0142adnikiem komórek mózgowych. Odpowiednio wysoki poziom tego kwasu ma wp\u0142yw na funkcjonowanie mózgu – dobry nastrój, sprawne my\u015blenie, pami\u0119\u0107. Dlatego olej z wiesio\u0142ka jest polecany ucz\u0105cej si\u0119 m\u0142odzie\u017cy czy osobom starszym z objawami demencji. Jest on te\u017c pomocny jako \u015brodek uzupe\u0142niaj\u0105cy w leczeniu stwardnienia rozsianego, sklerodermii, schizofrenii.\n<\/p>\n
\n\tWiesio\u0142ek poprawia p\u0142odno\u015b\u0107. Olej z wiesio\u0142ka jest wskazany dla par staraj\u0105cych si\u0119 o potomstwo, poniewa\u017c u\u0142atwia zap\u0142odnienie. Dowiedziono, \u017ce pobudza on wydzielanie p\u0142odnego \u015bluzu (tu\u017c przed owulacj\u0105 i po niej), poprawia jego jako\u015b\u0107 oraz ukrwienie \u015bluzówki macicy. Niektóre badania wskazuj\u0105, \u017ce wiesio\u0142ek mo\u017ce te\u017c poprawia\u0107 m\u0119sk\u0105 potencj\u0119.\n<\/p>\n
\n\tWiesio\u0142ek \u0142agodzi dolegliwo\u015bci kobiece. Kwasy t\u0142uszczowe i magnez to duet zawarty w oleju z wiesio\u0142ka, dzi\u0119ki któremu dolegliwo\u015bci przedmiesi\u0105czkowe i towarzysz\u0105ce menopauzie przebiegaj\u0105 znacznie \u0142agodniej. Dowiedziono, \u017ce wysoki poziom tych substancji korzystnie wp\u0142ywa na gospodark\u0119 hormonaln\u0105 kobiecego organizmu i w rezultacie poprawia samopoczucie, niweluje dra\u017cliwo\u015b\u0107 i wahania nastroju, \u0142agodzi bóle miesi\u0105czkowe, zmniejsza bóle piersi i uderzenia gor\u0105ca.\n<\/p>\n
\n\tOlej z wiesio\u0142ka t\u0142oczony jest na zimno, co pozwala zachowa\u0107 wszystkie cenne sk\u0142adniki tej ro\u015bliny. Olej wiesio\u0142kowy ma trwa\u0142o\u015b\u0107 ok. roku – po otwarciu nale\u017cy przechowywa\u0107 go w lodówce. Przechowuje si\u0119 go w ch\u0142odzie, w miejscu zaciemnionym. Butelki s\u0105 produkowane z ciemnego szk\u0142a, poniewa\u017c olej ten jest podatny na utlenianie. Olej z wiesio\u0142ka mo\u017cna stosowa\u0107 do ka\u017cdych posi\u0142ków, jednak nale\u017cy pami\u0119ta\u0107 o tym, aby go nie podgrzewa\u0107 (traci w\u0142a\u015bciwo\u015bci lecznicze). Szczególnie polecany do sa\u0142atek. Pierwsze skutki wp\u0142ywu oleju z wiesio\u0142ka na nasz organizm mo\u017cna zauwa\u017cy\u0107 po up\u0142ywie trzech miesi\u0119cy od rozpocz\u0119cia jego stosowania. Olej wiesio\u0142kowy mo\u017cna naby\u0107 w aptekach, sklepach zielarskich oraz sklepach ze zdrow\u0105 \u017cywno\u015bci\u0105.\n<\/p>\n
\n\tWiesio\u0142ek ro\u015bnie na glebie piaszczystej przy drogach, nasypach, nieu\u017cytkach, lasach, a nawet przy murach. Wiesio\u0142ek dwuletni jest uprawiany od 25 lat. W zale\u017cno\u015bci od roku uprawia si\u0119 od 300 do 1 000 ha. Bardzo dobrze plonuje na s\u0142abych, piaszczystych glebach. Bardzo odporny na niedobór wody. Nasiona wysiewa si\u0119 wczesn\u0105 wiosn\u0105 lub w listopadzie bezpo\u015brednio do gruntu. Nasiona dojrzewaj\u0105 stopniowo ku szczytowi. Ro\u015blin\u0119 nale\u017cy \u015bcina\u0107, gdy torebka z nasionami jest otwarta. Suszy si\u0119 ziele wiesio\u0142ka z dojrza\u0142ymi nasionami (w temperaturze nie wy\u017cszej ni\u017c 38°C – niezb\u0119dne nienasycone kwasy t\u0142uszczowe nie podlegaj\u0105 degradacji), a nast\u0119pnie m\u0142óci.\n<\/p>\n
\n\tW latach 1994–1996 przeprowadzono w Polsce do\u015bwiadczenia polowe w zró\u017cnicowanych warunkach glebowych – s\u0142aba gleba piaszczysta i dobra pylasta oraz ró\u017cny poziom nawo\u017cenia. Nasiona zosta\u0142y wysiane w ostatniej dekadzie pa\u017adziernika w rz\u0119dy co 40 cm i na g\u0142\u0119boko\u015b\u0107 0,5–1 cm. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce na glebach piaszczystych o niskiej zawarto\u015bci sk\u0142adników pokarmowych i kwa\u015bnym odczynie plon nasion wynosi\u0142 ok. 500 kg\/ha i wzrasta\u0142 do 800 kg\/ha w miar\u0119 wzrostu nawo\u017cenia. Na glebach pylastych zasobnych w sk\u0142adniki pokarmowe i o odczynie oboj\u0119tnym osi\u0105gni\u0119to plon wynosz\u0105cy ok. 1 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Pochodzi z Ameryki Pó\u0142nocnej. W Polsce wyst\u0119puje oko\u0142o 30 gatunków tej ro\u015bliny. Najbardziej popularny jest wiesio\u0142ek dwuletni. Osi\u0105ga oko\u0142o 1 do 1,5 metra wysoko\u015bci. W pierwszym roku wyrasta korze\u0144 i rozetka […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":661,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[36],"tags":[],"class_list":["post-658","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-wiejskie-siolo"],"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/row.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/20160913_071940.jpg",3096,4128,false],"landscape":["https:\/\/row.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/20160913_071940.jpg",3096,4128,false],"portraits":["https:\/\/row.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/20160913_071940.jpg",3096,4128,false],"thumbnail":["https:\/\/row.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/20160913_071940-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/row.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/20160913_071940-225x300.jpg",225,300,true],"large":["https:\/\/row.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/20160913_071940-768x1024.jpg",768,1024,true],"1536x1536":["https:\/\/row.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/20160913_071940.jpg",1152,1536,false],"2048x2048":["https:\/\/row.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/20160913_071940.jpg",1536,2048,false],"botiga-extra-large":["https:\/\/row.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/20160913_071940.jpg",1140,1520,false],"botiga-large":["https:\/\/row.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/20160913_071940.jpg",920,1227,false],"botiga-big":["https:\/\/row.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/20160913_071940.jpg",575,767,false],"botiga-medium":["https:\/\/row.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/20160913_071940.jpg",380,507,false]},"rttpg_author":{"display_name":"Justyna Lesiewicz","author_link":"https:\/\/row.kpodr.pl\/index.php\/author\/justyna-lesiewicz\/"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"Wiejskie sio\u0142o<\/a>","rttpg_excerpt":"Pochodzi z Ameryki Pó\u0142nocnej. W Polsce wyst\u0119puje oko\u0142o 30 gatunków tej ro\u015bliny. Najbardziej popularny jest wiesio\u0142ek dwuletni. Osi\u0105ga oko\u0142o 1 do 1,5 metra wysoko\u015bci. W pierwszym roku wyrasta korze\u0144 i rozetka […]","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/row.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/658","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/row.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/row.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/row.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/row.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=658"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/row.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/658\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":660,"href":"https:\/\/row.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/658\/revisions\/660"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/row.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/661"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/row.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=658"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/row.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=658"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/row.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=658"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}