{"id":405,"date":"2017-05-26T12:08:06","date_gmt":"2017-05-26T10:08:06","guid":{"rendered":"http:\/\/row.kpodr.pl\/?p=405"},"modified":"2017-06-07T10:42:06","modified_gmt":"2017-06-07T08:42:06","slug":"zielone-swiatki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/row.kpodr.pl\/index.php\/2017\/05\/26\/zielone-swiatki\/","title":{"rendered":"Zielone \u015awi\u0105tki"},"content":{"rendered":"<p>\n\tDawniej \u017cycie ludu wiejskiego wi\u0105za\u0142o si\u0105 \u015bci\u015ble z obrz\u0119dowo\u015bci\u0105 religijn\u0105. Religia mia\u0142a tak\u017ce wp\u0142yw na zdobienie wn\u0119trz, szczeg&oacute;lnie w okresach \u015bwi\u0105tecznych, kiedy to strojono izby i obej\u015bcia dla odr&oacute;\u017cnienia tego czasu od dni powszednich.<!--more-->\n<\/p>\n<p>\n\tW ca\u0142ej Polsce rozpowszechniony by\u0142 zwyczaj majenia dom&oacute;w, obej\u015b\u0107, p\u0142ot&oacute;w, przydro\u017cnych kapliczek i krzy\u017cy tatarakiem i zielonymi ga\u0142\u0105zkami brzozy na Zielone \u015awi\u0105tki. To chrze\u015bcija\u0144skie \u015bwi\u0119to Zes\u0142ania Ducha \u015awi\u0119tego obchodzone w pi\u0119\u0107dziesi\u0105t dni po Wielkanocy ma znacznie d\u0142u\u017csz\u0105 tradycj\u0119. Pochodzi od staros\u0142owia\u0144skiej, wiosennej uroczysto\u015bci Stado. Odprawiane obrz\u0119dy wi\u0105za\u0142y si\u0119 z oczekiwaniem na lato i mia\u0142y zapewni\u0107 obfito\u015b\u0107 plon&oacute;w, chroni\u0107 przed z\u0142ymi duchami i urokami. Zielone ro\u015bliny to symbol budz\u0105cej si\u0119 do \u017cycia przyrody. Panowa\u0142o przekonanie, \u017ce \u015bwie\u017ca ziele\u0144 przynosi powodzenie we wszystkich gospodarskich przedsi\u0119wzi\u0119ciach.\n<\/p>\n<p>\n\tPorz\u0105dkowano te\u017c domy i zagrody. Na Kujawach wysypywano bia\u0142ym piaskiem dr&oacute;\u017cki prowadz\u0105ce do domu i polepy izb cz\u0119sto rysuj\u0105c rozmaite wzory. Zwyczaj rysowania piaskiem utrzyma\u0142 si\u0119 jeszcze wiele lat po II wojnie.\n<\/p>\n<p>\n\tNa Kujawach w dniu Zielonych \u015awi\u0105t do cha\u0142up przybywa\u0142&nbsp; tzw. &quot;Stary Miko\u0142aj&quot;. Na w&oacute;zku wi&oacute;z\u0142 figurki poruszane poci\u0105gni\u0119ciem sznurka, przy pomocy kt&oacute;rych odgrywa\u0142 przedstawienie. W zamian otrzymywa\u0142 \u017cywno\u015b\u0107 i pieni\u0105dze.\n<\/p>\n<p>\n\tBy\u0142o to \u015bwi\u0119to rolnik&oacute;w i pasterzy zwi\u0105zane z wyprowadzaniem byd\u0142a na pastwisko. Zwierz\u0119ta okadzano dymem z palonych zi&oacute;\u0142 po\u015bwi\u0119conych w oktaw\u0119 Bo\u017cego Cia\u0142a i palm wielkanocnych. G\u0142adzono te\u017c boki zwierz\u0105t palmami wielkanocnymi, co mia\u0142o je chroni\u0107 od urok&oacute;w. Przystrajano rogi zwierz\u0105t wie\u0144cami z kwiat&oacute;w. Tego dnia wybierano&nbsp; &bdquo;kr&oacute;la i kr&oacute;low\u0105 pasterzy&rdquo;. Zostawali nimi ci, kt&oacute;rzy jako pierwsi wyprowadzili byd\u0142o na pastwisko. Para kr&oacute;lewska stroi\u0142a si\u0119 w specjalne wie\u0144ce i by\u0142a obdarowywana r&oacute;\u017cnymi darami &#8211; &quot;kr&oacute;lowa&quot; dostawa\u0142a wst\u0105\u017cki, pier\u015bcienie, a &quot;kr&oacute;l&quot; kwiaty, guziki i pi&oacute;ra do czapki lub koszuli. Te obrz\u0119dy odbywa\u0142y si\u0119 przy figurce lub krzy\u017cu przydro\u017cnym. Kr&oacute;lewska para mia\u0142a pewne przywileje: prawo do uczestniczenia w zgromadzeniach, na kt&oacute;rych przys\u0142ugiwa\u0142 jej g\u0142os decyduj\u0105cy w razie wyst\u0105pienia spor&oacute;w. Przewodniczyli te\u017c obrz\u0119dom i uroczysto\u015bciom rodzinnym. Uwie\u0144czeniem obrz\u0119du by\u0142a zabawa na pastwisku. Kr&oacute;lewska para wybiera\u0142a dw&oacute;r, kt&oacute;rego cz\u0142onkowie przygotowywali uczt\u0119. Wieczorem weso\u0142y orszak wyrusza\u0142 do wsi, a dzie\u0144 ko\u0144czy\u0142o ucztowanie w karczmie.\n<\/p>\n<p>\n\tZielone \u015awi\u0105tki ko\u0144czy\u0142y zwyczaj polewania p&oacute;l i zagr&oacute;d wod\u0105, zgodnie z porzekad\u0142em &quot;co pi\u0105tek, a\u017c do Zielonych \u015awi\u0105tek&quot;.\n<\/p>\n<p>\n\tTo, \u017ce do dzi\u015b przetrwa\u0142 zwyczaj zdobienia dom&oacute;w tatarakiem na Zielone \u015awi\u0105tki \u015bwiadczy o tym, jak mocno zakorzenione by\u0142y ludowe zwyczaje.\n<\/p>\n<p>\n\tTekst i fot. Laura Maciejewska\n<\/p>\n<p>\n\tO\/Zarzczewo\n<\/p>\n<p>\n\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" alt=\"\" class=\"alignnone size-medium wp-image-411\" data-id=\"411\" height=\"225\" src=\"http:\/\/row.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/Chabry-300x225.jpg\" width=\"300\" srcset=\"https:\/\/row.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/Chabry-300x225.jpg 300w, https:\/\/row.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/Chabry-768x576.jpg 768w, https:\/\/row.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/Chabry-1024x768.jpg 1024w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/> <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" alt=\"\" class=\"alignnone size-medium wp-image-412\" data-id=\"412\" height=\"225\" src=\"http:\/\/row.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/Wrotycz1-300x225.jpg\" width=\"300\" srcset=\"https:\/\/row.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/Wrotycz1-300x225.jpg 300w, https:\/\/row.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/Wrotycz1-768x576.jpg 768w, https:\/\/row.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/Wrotycz1-1024x768.jpg 1024w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" alt=\"\" class=\"alignnone size-medium wp-image-415\" data-id=\"415\" height=\"225\" src=\"http:\/\/row.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/Kapliczka-300x225.jpg\" width=\"300\" srcset=\"https:\/\/row.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/Kapliczka-300x225.jpg 300w, https:\/\/row.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/Kapliczka-768x576.jpg 768w, https:\/\/row.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/Kapliczka-1024x768.jpg 1024w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Dawniej \u017cycie ludu wiejskiego wi\u0105za\u0142o si\u0105 \u015bci\u015ble z obrz\u0119dowo\u015bci\u0105 religijn\u0105. Religia mia\u0142a tak\u017ce wp\u0142yw na zdobienie wn\u0119trz, szczeg&oacute;lnie w okresach \u015bwi\u0105tecznych, kiedy to strojono izby i obej\u015bcia dla odr&oacute;\u017cnienia tego [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":416,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[30,15],"tags":[],"class_list":["post-405","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci","category-dziedzictwo-kulturowe"],"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/row.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/Kapliczka1.jpg",5152,3864,false],"landscape":["https:\/\/row.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/Kapliczka1.jpg",5152,3864,false],"portraits":["https:\/\/row.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/Kapliczka1.jpg",5152,3864,false],"thumbnail":["https:\/\/row.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/Kapliczka1-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/row.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/Kapliczka1-300x225.jpg",300,225,true],"large":["https:\/\/row.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/Kapliczka1-1024x768.jpg",1024,768,true],"1536x1536":["https:\/\/row.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/Kapliczka1.jpg",1536,1152,false],"2048x2048":["https:\/\/row.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/Kapliczka1.jpg",2048,1536,false],"botiga-extra-large":["https:\/\/row.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/Kapliczka1.jpg",1140,855,false],"botiga-large":["https:\/\/row.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/Kapliczka1.jpg",920,690,false],"botiga-big":["https:\/\/row.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/Kapliczka1.jpg",575,431,false],"botiga-medium":["https:\/\/row.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/Kapliczka1.jpg",380,285,false]},"rttpg_author":{"display_name":"Justyna Lesiewicz","author_link":"https:\/\/row.kpodr.pl\/index.php\/author\/justyna-lesiewicz\/"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/row.kpodr.pl\/index.php\/category\/aktualnosci\/\" rel=\"category tag\">Aktualno\u015bci<\/a> <a href=\"https:\/\/row.kpodr.pl\/index.php\/category\/dziedzictwo-kulturowe\/\" rel=\"category tag\">DZIEDZICTWO KULTUROWE<\/a>","rttpg_excerpt":"Dawniej \u017cycie ludu wiejskiego wi\u0105za\u0142o si\u0105 \u015bci\u015ble z obrz\u0119dowo\u015bci\u0105 religijn\u0105. Religia mia\u0142a tak\u017ce wp\u0142yw na zdobienie wn\u0119trz, szczeg&oacute;lnie w okresach \u015bwi\u0105tecznych, kiedy to strojono izby i obej\u015bcia dla odr&oacute;\u017cnienia tego [&hellip;]","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/row.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/405","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/row.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/row.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/row.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/row.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=405"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/row.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/405\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":418,"href":"https:\/\/row.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/405\/revisions\/418"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/row.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/416"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/row.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=405"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/row.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=405"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/row.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=405"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}