{"id":3603,"date":"2025-06-05T15:02:23","date_gmt":"2025-06-05T13:02:23","guid":{"rendered":"https:\/\/row.kpodr.pl\/?p=3603"},"modified":"2025-06-05T15:04:39","modified_gmt":"2025-06-05T13:04:39","slug":"wypalenie-zawodowe-czy-dotyka-rowniez-rolnikow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/row.kpodr.pl\/index.php\/2025\/06\/05\/wypalenie-zawodowe-czy-dotyka-rowniez-rolnikow\/","title":{"rendered":"Wypalenie zawodowe \u2013 czy dotyka r\u00f3wnie\u017c rolnik\u00f3w?"},"content":{"rendered":"

Zjawisko wypalenia zawodowego zosta\u0142o opisane w latach 70. XX wieku. W\u00f3wczas najcz\u0119\u015bciej by\u0142o \u0142\u0105czone z grupami spo\u0142ecznymi zajmuj\u0105cymi si\u0119 niesieniem pomocy czy wsparcia (np. s\u0142u\u017cba zdrowia, domy opieki).\u00a0 Obecnie ju\u017c wiadomo, \u017ce mo\u017ce dotkn\u0105\u0107 ka\u017cdego i na ka\u017cdym stanowisku. Tak\u017ce rolnika!<\/p>\n

Wypalenie zawodowe okre\u015bla si\u0119 jako zesp\u00f3\u0142 objaw\u00f3w wynikaj\u0105cych z przeci\u0105\u017cenia fizycznego i psychicznego, kt\u00f3rego g\u0142\u00f3wnym sprawc\u0105 jest STRES. Praca w gospodarstwie rolnym nigdy si\u0119 nie ko\u0144czy, szczeg\u00f3lnie gdy g\u0142\u00f3wnym kierunkiem produkcji jest hodowla zwierz\u0105t. W rolnictwie trudno jest oddzieli\u0107 \u017cycie zawodowe od rodzinnego i pozwoli\u0107 sobie na urlop. To praca w ma\u0142ym gronie os\u00f3b z ograniczonymi kontaktami spo\u0142ecznymi spoza bran\u017cy rolnej. W d\u0142u\u017cszej perspektywie mo\u017ce narasta\u0107 stres i frustracja, kt\u00f3re niekorzystnie oddzia\u0142uj\u0105 na psychik\u0119 rolnika i najbli\u017cszych mu os\u00f3b. Wszystkie te czynniki powoduj\u0105 zm\u0119czenie prac\u0105, kt\u00f3re mo\u017ce prowadzi\u0107 do depresji i jej powa\u017cnych nast\u0119pstw, w tym samob\u00f3jstw. Najbardziej nara\u017ceni na wypalenie zawodowe s\u0105 rolnicy, kt\u00f3rzy w pojedynk\u0119 prowadz\u0105 gospodarstwo. Brak nast\u0119pc\u00f3w, pogarszaj\u0105ce si\u0119 warunki pracy i ci\u0105g\u0142e poczucie, \u017ce nie ma znik\u0105d wsparcia pog\u0142\u0119biaj\u0105 problemy zdrowotne.<\/p>\n

Najwa\u017cniejsze przyczyny wypalenia zawodowego w\u015br\u00f3d rolnik\u00f3w to:<\/p>\n

    \n
  1. Presja ekonomiczna: niestabilno\u015b\u0107 cen, zad\u0142u\u017cenie, niski zysk.<\/li>\n
  2. Czynniki pogodowe i klimatyczne: susze, grad, deszcze nawalne.<\/li>\n
  3. Izolacja spo\u0142eczna: praca w samotno\u015bci.<\/li>\n
  4. Brak odpoczynku i czasu wolnego: praca ci\u0105g\u0142a, szczeg\u00f3lnie przy hodowli zwierz\u0105t.<\/li>\n
  5. Biurokracja: z\u0142o\u017cono\u015b\u0107 przepis\u00f3w i wymaga\u0144 wobec zawodu rolnika.<\/li>\n
  6. Brak nast\u0119pc\u00f3w.<\/li>\n<\/ol>\n

    Pocz\u0105tkowo symptomy wypalenia s\u0105 niewidoczne lub bagatelizowane. Kumulacja stresu i frustracji mo\u017ce wywo\u0142a\u0107 nag\u0142y atak choroby.<\/p>\n

    Objawy wypalenia zawodowego:<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n\n
    Rodzinne <\/strong>i spo\u0142eczne<\/strong><\/td>\nEmocjonalne <\/strong>i behawioralne<\/strong><\/td>\nFizyczne<\/strong><\/td>\nZwi\u0105zane z prac\u0105<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n
    Unikanie cz\u0142onk\u00f3w rodziny<\/td>\nObni\u017cony nastr\u00f3j<\/td>\nUtrata wagi i brak apetytu<\/td>\nBrak ch\u0119ci do pracy<\/td>\n<\/tr>\n
    Op\u00f3r przed wsp\u00f3lnym wypoczynkiem<\/td>\nNegatywne my\u015bli, brak cel\u00f3w<\/td>\nSpadek libido<\/td>\nPoczucie braku czasu<\/td>\n<\/tr>\n
    Irytacja, z\u0142o\u015b\u0107 w stosunku do cz\u0142onk\u00f3w rodziny<\/td>\nPoczucie izolacji i osamotnienia, znu\u017cenie<\/td>\nZaburzenia snu<\/td>\nStrach przed p\u00f3j\u015bciem do pracy<\/td>\n<\/tr>\n
    <\/td>\nTrudno\u015bci w radzeniu sobie ze stresem<\/td>\nNadu\u017cywanie alkoholu, lek\u00f3w, palenie papieros\u00f3w<\/td>\nNarastaj\u0105ca z\u0142o\u015b\u0107 wobec wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w<\/td>\n<\/tr>\n
    <\/td>\nPoczucie niekompetencji<\/td>\nCi\u0105g\u0142e zm\u0119czenie<\/td>\nProblemy z decyzyjno\u015bci\u0105<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

    \u0179r\u00f3d\u0142o: www.humanitas.edu.pl<\/span><\/p>\n

    Praca pod \u201echmurk\u0105\u201d i specyficzne warunki wykonywania zawodu sprawiaj\u0105, \u017ce rolnikom ci\u0105gle towarzyszy niepok\u00f3j i niepewno\u015b\u0107 jutra. Coraz cz\u0119stsze susze i inne gwa\u0142towne zjawiska pogodowe, wysokie ceny \u015brodk\u00f3w do produkcji oraz zmienne ceny za p\u0142ody rolne powoduj\u0105 wyczerpanie, co negatywnie odbija si\u0119\u00a0 na zdrowiu rolnik\u00f3w.<\/p>\n

    Kolejn\u0105 przyczyn\u0105 wypalenia zawodowego mo\u017ce by\u0107 tzw. syndrom Boryny. Zjawisko to jest zwi\u0105zane z konfliktem pokole\u0144 \u2013 starsze pokolenie, przekazuj\u0105c gospodarstwo m\u0142odszemu, obawia si\u0119 o jego przysz\u0142o\u015b\u0107 i nie pozwala nast\u0119pcom podejmowa\u0107 w\u0142asnych decyzji. Starszym rolnikom bardzo trudno odda\u0107 w\u0142adz\u0119 w gospodarstwie. Mimo przekazania ziemi nadal chc\u0105 by\u0107 aktywnymi rolnikami. Taka sytuacja mo\u017ce przyt\u0142acza\u0107 nast\u0119pc\u0119 i powodowa\u0107 niech\u0119\u0107 do dalszego prowadzenia gospodarstwa.<\/p>\n

    W \u015brodowisku rolnik\u00f3w, przez wiele pokole\u0144, funkcjonowa\u0142o (i niestety nadal tak jest) przekonanie, \u017ce rolnik nie powinien okazywa\u0107 s\u0142abo\u015bci oraz ma sobie sam ze wszystkim radzi\u0107. Pro\u015bba o pomoc, szczeg\u00f3lnie t\u0119 psychologiczn\u0105, to cz\u0119sto kwestie wstydliwe, temat tabu.<\/p>\n

    Tymczasem zaniedbane potrzeby psychiczne i emocjonalne mog\u0105 by\u0107 tragiczne w skutkach. W Polsce co roku odbiera sobie \u017cycie oko\u0142o 5 200 os\u00f3b, z czego blisko po\u0142ow\u0119 stanowi\u0105 mieszka\u0144cy obszar\u00f3w wiejskich. Liczba samob\u00f3jstw w\u015br\u00f3d rolnik\u00f3w niestety wzrasta. Szacuje si\u0119, \u017ce blisko 600 rolnik\u00f3w co roku odbiera sobie \u017cycie. A\u017c 85% z nich stanowi\u0105 m\u0119\u017cczy\u017ani w wieku 45\u201365 lat. Ale zdarzaj\u0105 si\u0119 przypadki tak\u017ce w\u015br\u00f3d m\u0142odszych rolnik\u00f3w. Samob\u00f3jstwo g\u0142owy rodziny niejednokrotnie jest zaskoczeniem dla otoczenia oraz odbija si\u0119 na ca\u0142ej rodzinie.<\/p>\n

    Problem depresji i chor\u00f3b psychicznych na wsi cz\u0119sto bywa zamiatany \u201epod dywan\u201d. Aby to zmieni\u0107 najwa\u017cniejsze jest to, by rolnicy zacz\u0119li odbiera\u0107 jako sygna\u0142 alarmowy swoje d\u0142ugotrwa\u0142e zm\u0119czenie, utrzymuj\u0105cy si\u0119 smutek, brak ch\u0119ci do pracy i kontakt\u00f3w spo\u0142ecznych. Im wcze\u015bniej zostanie postawiona diagnoza, tym szybciej b\u0119dzie mo\u017cliwa pomoc.<\/p>\n

    Jak mo\u017cna pom\u00f3c rolnikom? Najwa\u017cniejsza jest profilaktyka zdrowotna i m\u00f3wienie o tym, \u017ce depresja i inne problemy psychiczne mog\u0105 dosi\u0119gn\u0105\u0107 ka\u017cdego, nawet najwi\u0119kszych twardzieli.<\/p>\n

    Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Spo\u0142ecznego uruchomi\u0142a kampani\u0119 prewencyjn\u0105 pn.: \u201eDOBROSTAN ROLNIKA\u201d, kt\u00f3rej celem jest zwr\u00f3cenie uwagi rolnik\u00f3w na profilaktyk\u0119 zdrowotn\u0105. Zach\u0119canie do bada\u0144 lekarskich, program\u00f3w profilaktycznych dotycz\u0105cych, m.in.: chor\u00f3b nowotworowych, uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia, leczenia depresji i uzale\u017cnie\u0144, to g\u0142\u00f3wne za\u0142o\u017cenia kampanii KRUS w 2025 roku.<\/p>\n

    Dobrostan rolnika to cz\u0119\u015b\u0107 rolnictwa zr\u00f3wnowa\u017conego, kt\u00f3re oparte jest na trzech filarach: \u015brodowiskowym, ekonomicznym i spo\u0142ecznym. Rolnik musi zrozumie\u0107, \u017ce dobra kondycja psychiczna przek\u0142ada si\u0119 na dobre kontakty spo\u0142eczne i sukcesy zawodowe. Gospodarze doskonale dbaj\u0105 o dobrostan swoich zwierz\u0105t, wi\u0119c czas na to, by zadbali o sw\u00f3j w\u0142asny DOBROSTAN.<\/p>\n

    Pro\u015bba o pomoc to \u017caden pow\u00f3d do wstydu. To wyraz odwagi i troski o samego siebie. Mamy tylko jedno \u017cycie, dlatego warto je szanowa\u0107 i dba\u0107 o nie. Nikt nie prze\u017cyje go za nas.<\/p>\n

     <\/p>\n

    Milena Gawro\u0144ska, KPODR<\/p>\n

     <\/p>\n

    Opracowano na podstawie:<\/span><\/p>\n

    \u2013 www.gov.pl,<\/span><\/p>\n

    \u2013 www.humanitas.edu.pl,<\/span><\/p>\n

    \u2013 www.warzywapolowe.pl,<\/span><\/p>\n

    \u2013 www.farmer.pl,<\/span><\/p>\n

    \u2013 www.agropolska.pl,<\/span><\/p>\n

    \u2013 www.pprol.pl,<\/span><\/p>\n

    \u2013 regiony.tvp.pl,<\/span><\/p>\n

    \u2013 https:\/\/kgp.bip.policja.gov.pl\/.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Zjawisko wypalenia zawodowego zosta\u0142o opisane w latach 70. XX wieku. W\u00f3wczas najcz\u0119\u015bciej by\u0142o \u0142\u0105czone z grupami spo\u0142ecznymi zajmuj\u0105cymi si\u0119 niesieniem pomocy czy wsparcia (np. s\u0142u\u017cba zdrowia, domy opieki).\u00a0 Obecnie ju\u017c […]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":3606,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[30,38,42],"tags":[],"class_list":["post-3603","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci","category-ekonomia-spoleczna","category-rolnictwo-spoleczne-2"],"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/row.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/8-wypalenie.png",1870,991,false],"landscape":["https:\/\/row.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/8-wypalenie.png",1870,991,false],"portraits":["https:\/\/row.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/8-wypalenie.png",1870,991,false],"thumbnail":["https:\/\/row.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/8-wypalenie-300x150.png",300,150,true],"medium":["https:\/\/row.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/8-wypalenie-300x159.png",300,159,true],"large":["https:\/\/row.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/8-wypalenie-1024x543.png",1024,543,true],"1536x1536":["https:\/\/row.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/8-wypalenie-1536x814.png",1536,814,true],"2048x2048":["https:\/\/row.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/8-wypalenie.png",1870,991,false],"botiga-extra-large":["https:\/\/row.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/8-wypalenie-1140x604.png",1140,604,true],"botiga-large":["https:\/\/row.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/8-wypalenie-920x488.png",920,488,true],"botiga-big":["https:\/\/row.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/8-wypalenie-575x305.png",575,305,true],"botiga-medium":["https:\/\/row.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/8-wypalenie-380x201.png",380,201,true]},"rttpg_author":{"display_name":"Aleksandra Bieli\u0144ska","author_link":"https:\/\/row.kpodr.pl\/index.php\/author\/ola\/"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"Aktualno\u015bci<\/a> Ekonomia spo\u0142eczna<\/a> Rolnictwo spo\u0142eczne<\/a>","rttpg_excerpt":"Zjawisko wypalenia zawodowego zosta\u0142o opisane w latach 70. XX wieku. W\u00f3wczas najcz\u0119\u015bciej by\u0142o \u0142\u0105czone z grupami spo\u0142ecznymi zajmuj\u0105cymi si\u0119 niesieniem pomocy czy wsparcia (np. s\u0142u\u017cba zdrowia, domy opieki).\u00a0 Obecnie ju\u017c […]","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/row.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3603","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/row.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/row.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/row.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/row.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3603"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/row.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3603\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3605,"href":"https:\/\/row.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3603\/revisions\/3605"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/row.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3606"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/row.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3603"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/row.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3603"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/row.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3603"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}