{"id":3555,"date":"2025-04-15T14:38:07","date_gmt":"2025-04-15T12:38:07","guid":{"rendered":"https:\/\/row.kpodr.pl\/?p=3555"},"modified":"2025-05-07T07:51:13","modified_gmt":"2025-05-07T05:51:13","slug":"probiotyk-prebiotyk-synbiotyk-roznice-i-znaczenie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/row.kpodr.pl\/index.php\/2025\/04\/15\/probiotyk-prebiotyk-synbiotyk-roznice-i-znaczenie\/","title":{"rendered":"Probiotyk, prebiotyk, synbiotyk \u2013 r\u00f3\u017cnice i znaczenie"},"content":{"rendered":"<p>Coraz popularniejsze staje si\u0119 stosowanie preparat\u00f3w probiotycznych zar\u00f3wno probiotyk\u00f3w, jak i synbiotyk\u00f3w. Ale czy znamy ich w\u0142a\u015bciwo\u015bci i r\u00f3\u017cnice mi\u0119dzy nimi? W jakim celu je stosowa\u0107?<\/p>\n<p>Preparaty probiotyczne mo\u017cna znale\u017a\u0107 w naturalnej postaci (kiszonki, fermentowane produkty mleczne) lub w formie suplement\u00f3w diety w aptekach.<\/p>\n<p>Wszystkie obecne w jelitach drobnoustroje to mikrobiota, a ich geny to mikrobiom. Probiotyki \u2013 to nic innego jak \u017cywe kultury bakterii odpowiedzialne za prawid\u0142owe funkcjonowanie flory jelitowej. Stanowi\u0105 barier\u0119 ochronn\u0105 przed szkodliwym dzia\u0142aniem bakterii chorobotw\u00f3rczych. \u201ePro bios\u201d z greki oznacza \u201edla \u017cycia\u201d.<\/p>\n<p>Bakterie probiotyczne maj\u0105 bardzo korzystny wp\u0142yw na funkcjonowanie uk\u0142adu odporno\u015bciowego. M\u00f3wi si\u0119, \u017ce jelita to drugi m\u00f3zg. Zachwianie r\u00f3wnowagi w mikroflorze jelitowej otwiera drog\u0119 dla patogen\u00f3w.<\/p>\n<p>Probiotyki by\u0142y stosowane ju\u017c przez naszych przodk\u00f3w. W neolicie uwa\u017cano, \u017ce fermentacja niekt\u00f3rych pokarm\u00f3w (mleka, zbo\u017ca, warzyw) powodowa\u0142a, \u017ce produkty te lepiej si\u0119 przechowywa\u0142y, by\u0142y lekkostrawne oraz nabiera\u0142y dodatkowych walor\u00f3w smakowych. W staro\u017cytno\u015bci natomiast Egipcjanie, Rzymianie i Hindusi spo\u017cywali sfermentowane mleko. W Turcji uwa\u017cano je za \u201eeliksir \u017cycia\u201d. Z kolei robotnicy buduj\u0105cy wielki mur chi\u0144ski jedli kiszon\u0105 kapust\u0119, \u017ceby nie chorowa\u0107.<\/p>\n<p>Nazw\u0119 \u201eprobiotyk\u201d wprowadzi\u0142 Ilya Miechnikov, kt\u00f3ry w latach 80. XIX wieku bada\u0142 zale\u017cno\u015b\u0107 pomi\u0119dzy mikrobiot\u0105 jelit a odporno\u015bci\u0105. Impulsem do tego typu bada\u0144 by\u0142o to, \u017ce Bu\u0142garzy, spo\u017cywaj\u0105cy mleczne produkty fermentowane, \u017cyli d\u0142u\u017cej i byli zdrowsi ni\u017c inni mieszka\u0144cy Europy.<\/p>\n<p>Zachwianie r\u00f3wnowagi mikrobioty mo\u017ce by\u0107 spowodowane niew\u0142a\u015bciw\u0105 diet\u0105 i stylem \u017cycia, stresem czy antybiotykami. Pod wp\u0142ywem tych czynnik\u00f3w liczba probiotycznych drobnoustroj\u00f3w spada, a patogeny zaczynaj\u0105 si\u0119 namna\u017ca\u0107. Z tego powodu bardzo istotne jest w\u0142\u0105czenie probiotyk\u00f3w do diety. Nale\u017cy zwr\u00f3ci\u0107 szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 na to, \u017ce miokrobiota po zastosowaniu antybiotykoterapii wraca do normy nawet przez kilka miesi\u0119cy! Antybiotyki\u00a0 eliminuj\u0105 bowiem nie tylko chorobotw\u00f3rcze patogeny, ale r\u00f3wnie\u017c drobnoustroje korzystnie wp\u0142ywaj\u0105ce na nasze zdrowie.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-3563\" src=\"https:\/\/row.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/cucumbers-1488358_1920-223x300.jpg\" alt=\"\" width=\"223\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/row.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/cucumbers-1488358_1920-223x300.jpg 223w, https:\/\/row.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/cucumbers-1488358_1920-760x1024.jpg 760w, https:\/\/row.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/cucumbers-1488358_1920-768x1035.jpg 768w, https:\/\/row.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/cucumbers-1488358_1920-1140x1536.jpg 1140w, https:\/\/row.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/cucumbers-1488358_1920-920x1240.jpg 920w, https:\/\/row.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/cucumbers-1488358_1920-575x775.jpg 575w, https:\/\/row.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/cucumbers-1488358_1920-380x512.jpg 380w, https:\/\/row.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/cucumbers-1488358_1920.jpg 1425w\" sizes=\"auto, (max-width: 223px) 100vw, 223px\" \/><\/p>\n<p>Fot. Pixabay.com\/pl<\/p>\n<p>Do najbardziej znanych i og\u00f3lnie dost\u0119pnych probiotyk\u00f3w mo\u017cemy zaliczy\u0107 kiszonki (kapusta, buraki, og\u00f3rki i inne warzywa i owoce), fermentowane produkty mleczne oraz domowe octy. S\u0105 one \u017ar\u00f3d\u0142em kwasu mlekowego, witamin z grupy B, E, C, K, kwas\u00f3w t\u0142uszczowych i przeciwutleniaczy. Obecnie w sprzeda\u017cy dost\u0119pne s\u0105 liczne preparaty probiotyczne, kt\u00f3re powinny by\u0107 indywidualnie dobierane do danego schorzenia czy dolegliwo\u015bci.<\/p>\n<p>Probiotyki to mikroorganizmy, kt\u00f3re wspomagaj\u0105 procesy trawienne, lecz\u0105 kandydoz\u0119 (grzybica) i pr\u00f3chnic\u0119 z\u0119b\u00f3w. Wykazuj\u0105 r\u00f3wnie\u017c pozytywne dzia\u0142anie w alergiach i nietolerancjach pokarmowych. Dodatkowo zwi\u0119kszaj\u0105 wch\u0142anianie sk\u0142adnik\u00f3w mineralnych i witamin. S\u0105 pomocne w walce z biegunk\u0105, zaparciami i chorobami nowotworowymi.<\/p>\n<p>Przyk\u0142adami probiotyk\u00f3w s\u0105: Bifidobacterium animalis ssp. Lactis, Lactobacillus casei, Lactobacillus plantarum, Lactobacillus reuteri, Saccharomyces boulardii.<\/p>\n<p>Prebiotyki z kolei to niestrawione sk\u0142adniki \u017cywno\u015bci (b\u0142onnik pokarmowy). Pobudzaj\u0105 one wzrost lub aktywno\u015b\u0107 bakterii w okr\u0119\u017cnicy, gdzie ulegaj\u0105 ca\u0142kowitej fermentacji. Ich podstawowym zadaniem jest obni\u017canie pH pokarmu oraz ograniczanie dzia\u0142ania szkodliwej mikroflory jelitowej. Odpowiednia ilo\u015b\u0107 prebiotyk\u00f3w w codziennej diecie zmniejsza ryzyko alergii, poprawia metabolizm t\u0142uszcz\u00f3w i cukr\u00f3w oraz reguluje perystaltyk\u0119 jelit.<\/p>\n<p>Prebiotyki wyst\u0119puj\u0105 naturalnie w ponad 36 tys. produkt\u00f3w pochodzenia ro\u015blinnego, m.in.: w czosnku, karczochach, cykorii, cebuli, szparagach, porach, pszenicy, ziemniakach, mniszku lekarskim czy topinamburze.<\/p>\n<p>W aptece mo\u017cemy r\u00f3wnie\u017c naby\u0107 produkty zwane synbiotykami, kt\u00f3re s\u0105 po\u0142\u0105czeniem probiotyk\u00f3w i prebiotyk\u00f3w. Przyjmowanie synbiotyku wzbogaca diet\u0119 o mikroorganizmy oraz wspiera ich prawid\u0142owe funkcjonowanie.<\/p>\n<p>Synbiotyki odznaczaj\u0105 si\u0119 skuteczniejszym dzia\u0142aniem ni\u017c probiotyki, poniewa\u017c wyd\u0142u\u017caj\u0105 aktywno\u015b\u0107 bakterii oraz pobudzaj\u0105 je do wzrostu. Takie wsp\u00f3\u0142dzia\u0142anie wp\u0142ywa korzystnie na r\u00f3wnowag\u0119 w jelitach.<\/p>\n<p>Mog\u0105 by\u0107 stosowane w przypadku zachwiania r\u00f3wnowagi flory jelitowej, regulacji perystaltyki jelit czy wzmocnieniu uk\u0142adu immunologicznego. Poza tym mog\u0105 by\u0107 pomocne w budowaniu bariery ochronnej jelit oraz w leczeniu choroby refluksowej. Dodatkowo przyczyniaj\u0105 si\u0119 do lepszego wch\u0142aniania wapnia, magnezu i cynku oraz przetwarzania kwas\u00f3w \u017c\u00f3\u0142ciowych.<\/p>\n<p>Znajduj\u0105ce si\u0119 w synbiotyku probiotyki rywalizuj\u0105 z bakteriami chorobotw\u00f3rczymi, zmniejszaj\u0105c rozw\u00f3j infekcji. Dlatego podczas biegunki wskazane jest stosowanie probiotyku.<\/p>\n<p>Poza tym istotn\u0105 kwesti\u0105 jest to, z jakim pokarmem przyjmujemy preparaty probiotyczne. Wskazane s\u0105 tu mleczne i ch\u0142odne pokarmy, gdy\u017c podnosz\u0105 one pH tre\u015bci \u017co\u0142\u0105dkowej (zmniejsza si\u0119 kwasowo\u015b\u0107). Jest to korzystne zjawisko, poniewa\u017c silnie kwa\u015bne \u015brodowisko w \u017co\u0142\u0105dku mo\u017ce os\u0142abia\u0107 \u017cywotno\u015b\u0107 bakterii probiotycznych. W tym miejscu warto wspomnie\u0107, \u017ce antybiotyki dodatkowo zakwaszaj\u0105 nasz organizm. Niekt\u00f3re szczepy bakterii charakteryzuj\u0105 si\u0119 kwasoodporno\u015bci\u0105, dlatego mo\u017cna je przyjmowa\u0107 niezale\u017cnie od przyjmowania antybiotyku. Najkorzystniej jest to robi\u0107 przed snem, gdy\u017c w nocy perystaltyka jelit jest zdecydowanie mniejsza i bakterie \u0142atwiej je zasiedlaj\u0105.<\/p>\n<p>Probiotyki i synbiotyki warto przyjmowa\u0107 zar\u00f3wno w trakcie trwania antybiotykoterapii, jak i kilka tygodni po jej zako\u0144czeniu. Taka d\u0142u\u017csza terapia probiotykami pozwoli na nowo odbudowa\u0107 prawid\u0142ow\u0105 flor\u0119 bakteryjn\u0105 w jelitach.<\/p>\n<p>Powiedzenie \u201elepiej zapobiega\u0107 ni\u017c leczy\u0107\u201d potwierdza to, jak wa\u017cna jest profilaktyka w dbaniu o zdrowie.\u00a0\u00a0 Wspomniane wcze\u015bniej kiszonki, mleczne produkty fermentowane, domowe octy czy preparaty probiotyczne doskonale w tym pomog\u0105.<\/p>\n<p><strong>Milena Gawro\u0144ska, KPODR<\/strong><\/p>\n<p>Opracowano na podstawie:<\/p>\n<p>\u2013 flowday.pl,<\/p>\n<p>\u2013 https:\/\/www.biocodexmicrobiotainstitute.com\/,<\/p>\n<p>\u2013 auraherbals.pl,<\/p>\n<p>\u2013 zdrowegeny.pl,<\/p>\n<p>\u2013 sanprobi.pl.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Coraz popularniejsze staje si\u0119 stosowanie preparat\u00f3w probiotycznych zar\u00f3wno probiotyk\u00f3w, jak i synbiotyk\u00f3w. Ale czy znamy ich w\u0142a\u015bciwo\u015bci i r\u00f3\u017cnice mi\u0119dzy nimi? W jakim celu je stosowa\u0107? Preparaty probiotyczne mo\u017cna znale\u017a\u0107 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"class_list":["post-3555","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-dziedzictwo-kulinarne"],"rttpg_featured_image_url":null,"rttpg_author":{"display_name":"Magdalena Kulus","author_link":"https:\/\/row.kpodr.pl\/index.php\/author\/magda\/"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/row.kpodr.pl\/index.php\/category\/dziedzictwo-kulinarne\/\" rel=\"category tag\">DZIEDZICTWO KULINARNE<\/a>","rttpg_excerpt":"Coraz popularniejsze staje si\u0119 stosowanie preparat\u00f3w probiotycznych zar\u00f3wno probiotyk\u00f3w, jak i synbiotyk\u00f3w. Ale czy znamy ich w\u0142a\u015bciwo\u015bci i r\u00f3\u017cnice mi\u0119dzy nimi? W jakim celu je stosowa\u0107? Preparaty probiotyczne mo\u017cna znale\u017a\u0107 [&hellip;]","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/row.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3555","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/row.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/row.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/row.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/row.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3555"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/row.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3555\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3566,"href":"https:\/\/row.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3555\/revisions\/3566"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/row.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3555"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/row.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3555"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/row.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3555"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}