![\"\"](\"https:\/\/row.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/ginace_zaw-wyrob-tradycyjny-180x300.jpg\")
<\/p>\nSporo ju\u017c zaprezentowa\u0142am na powy\u017cszy temat, jednak \u201eim dalej w las, tym wi\u0119cej drzew\u201d, dlatego korci mnie, aby jeszcze troch\u0119 informacji o zapomnianych profesjach przes\u0105czy\u0142o si\u0119 na karty naszego miesi\u0119cznika. Wspomina\u0142am, \u017ce rozw\u00f3j cywilizacyjny sprawi\u0142, i\u017c wiele zaj\u0119\u0107 rzemie\u015blniczych zanikn\u0119\u0142o zupe\u0142nie, inne za\u015b istniej\u0105 do dzi\u015b, jednak najcz\u0119\u015bciej w formie niszowej, artystycznej.
\nW tym materiale skupi\u0119 si\u0119 na zawodach zwi\u0105zanych z garderob\u0105, galanteri\u0105 sk\u00f3rzan\u0105 i us\u0142ugami z tym zwi\u0105zanymi. Na pocz\u0105tek profesje zwi\u0105zane z obr\u00f3bk\u0105 sk\u00f3r i futer. Garbarz to poj\u0119cie nieobce nawet dzi\u015b, zak\u0142ady garbarskie funkcjonuj\u0105 bowiem, tyle \u017ce zajmuj\u0105 si\u0119 obr\u00f3bk\u0105 sk\u00f3r zwierz\u0119cych na skal\u0119 przemys\u0142ow\u0105. Niegdy\u015b garbarze u\u017cywali prymitywnych narz\u0119dzi s\u0142u\u017c\u0105cych do oczyszczania sk\u00f3r z t\u0142uszczu i w\u0142osia. Sk\u00f3ry naturalne przetwarzano prawdopodobnie ju\u017c w czasach lud\u00f3w koczowniczo-\u0142owieckich. Proces obrabiania, przetwarzania i garbowania sk\u00f3ry przeszed\u0142 ewolucj\u0119 z w\u0119dzenia w dymie i usuwania wapnem w\u0142osia, a\u017c do odkrycia garbnik\u00f3w \u2013 substancji zawartych w niekt\u00f3rych gatunkach ro\u015blin, co da\u0142o z kolei pocz\u0105tek bardzo wa\u017cnej cz\u0119\u015bci przemys\u0142u sk\u00f3rzanego \u2013 garbowania ro\u015blinnego. Wyprawianie sk\u00f3ry za pomoc\u0105 ro\u015blin trwa\u0142o a\u017c do ko\u0144ca XIX w. Dopiero wynalezienie przez Niemca \u2013 F. Knappa w 1858 roku soli chromu, pozwoli\u0142o znacznie upro\u015bci\u0107 i skr\u00f3ci\u0107 proces garbowania sk\u00f3ry i ukaza\u0142o alternatyw\u0119 dla garbowania ro\u015blinnego. A gdy powiedzieli\u015bmy ju\u017c o obr\u00f3bce sk\u00f3ry, pora wspomnie\u0107 o kolejnych profesjach bazuj\u0105cych na tym surowcu. Na pocz\u0105tek rymarz \u2013 rzemie\u015blnik zajmuj\u0105cy si\u0119 wytwarzaniem uprz\u0119\u017cy konnych, siode\u0142, akcesori\u00f3w je\u017adzieckich i sk\u00f3rzanych pas\u00f3w p\u0119dnych. Zaw\u00f3d, jak zapewne si\u0119 domy\u015blamy, funkcjonuje do dzi\u015b. Je\u017adziectwo to sport, hobby, rekreacja, hipoterapia \u2013 jest wi\u0119c zapotrzebowanie na tego typu akcesoria. Kaletnik z kolei zajmuje si\u0119 wyrobem oraz napraw\u0105 produkt\u00f3w ze sk\u00f3ry, np. torebek, walizek, pask\u00f3w, czy portfeli. Jest to zaw\u00f3d znany od wiek\u00f3w, powoli jednak wypierany przez masow\u0105 produkcj\u0119. Fachowcy ci s\u0105 jeszcze po\u017c\u0105dani na rynku pracy, cho\u0107 przyznam, \u017ce trudno ich znale\u017a\u0107. Wytwarzaniem wyrob\u00f3w sk\u00f3rzanych, takich jak futra, czapki, ko\u0142nierze, ciep\u0142e obuwie zajmuje si\u0119 ku\u015bnierz. Tradycyjnie sam wyprawia\u0142 on sk\u00f3ry, a wyroby szy\u0142 i zdobi\u0142 wy\u0142\u0105cznie r\u0119cznie. Cz\u0119\u015b\u0107 pracowni zachowa\u0142o ten spos\u00f3b pracy, pozosta\u0142e wykorzystuj\u0105 szycie maszynowe. Dawniej ku\u015bnierze, podobnie jak na przyk\u0142ad bartnicy, posiadali w\u0142asne cechy, reguluj\u0105ce zwyczaje, zasady zdobywania zawodu, rozs\u0105dzaj\u0105ce spory.<\/p>\n
<\/p>\n
Wsp\u00f3\u0142czesny wyr\u00f3b z tradycyjnej pracowni ku\u015bnierskiej Jana Guziaka z Podchala. (Fot. www.ptpn.nowytarg.pl)<\/p>\n
Po odzie\u017c udajemy si\u0119 dzi\u015b zazwyczaj do licznych sklep\u00f3w i galerii handlowych. W dawnych czasach jednak trzeba by\u0142o by\u0107 bardziej samowystarczalnym lub w znacznie wi\u0119kszej mierze, ni\u017c wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie \u2013 korzysta\u0107 z us\u0142ug rzemie\u015blnik\u00f3w. W poprzednich artyku\u0142ach wspomina\u0142am ju\u017c o tkactwie, hafciarstwie. Innym bardzo starym zawodem, o czym \u015bwiadczy chocia\u017cby to, \u017ce kilkakrotnie wymieniany jest w Biblii, jest folusznik. Trudni\u0142 si\u0119 przygotowywaniem tkanin i czyszczeniem ubra\u0144. Folowa\u0142 (spil\u015bnia\u0142) sukno w celu zag\u0119szczenia tkaniny i oczyszczenia jej z t\u0142uszcz\u00f3w i klej\u00f3w. Dobiera\u0142 odpowiedni\u0105 metod\u0119 zale\u017cnie od rodzaju materia\u0142u. Folusznik w pierwszej kolejno\u015bci moczy\u0142 utkan\u0105 tkanin\u0119 we\u0142nian\u0105 w gor\u0105cej wodzie i ubija\u0142 przez kilka, a nawet kilkana\u015bcie godzin, przez co jej w\u0142\u00f3kna ulega\u0142y \u015bci\u0105gni\u0119ciu, kurczy\u0142y si\u0119 i pokrywa\u0142y pow\u0142ok\u0105 pil\u015bniow\u0105, tzw. kutnerem, tworz\u0105c grube i trwa\u0142e sukno. Roztw\u00f3r do namaczania sk\u0142ada\u0142 si\u0119 z wody z dodatkiem na przyk\u0142ad moczu, myd\u0142a lub glinki folarskiej. Z oko\u0142o 30 metr\u00f3w tkaniny we\u0142nianej uzyskiwano 10\u201316 metr\u00f3w sukna, a chc\u0105c uzyska\u0107 sukno grubsze, ca\u0142y proces powtarzano, niekiedy nawet dwukrotnie. Gotowe sukno czyszczono i suszono na s\u0142o\u0144cu. Proces ten wykorzystywano tak\u017ce do odnawiania, od\u015bwie\u017cania i wybielania zabrudzonej odzie\u017cy. Do tego celu u\u017cywano sporej wielko\u015bci urz\u0105dzenia zbudowanego z wielkiej st\u0119py, m\u0142ot\u00f3w i wa\u0142u zwanego foluszem. T\u0105 sam\u0105 nazw\u0105 okre\u015blano sam budynek, w kt\u00f3rym znajdowa\u0142a si\u0119 machina i urz\u0105dzenia pomocnicze. Folusze mechaniczne wykorzystywa\u0142y si\u0142\u0119 wody. Budowano je w Polsce od XVI wieku, szczeg\u00f3lnie na Podhalu, gdzie pozyskuje si\u0119 owcz\u0105 we\u0142n\u0119 w du\u017cych ilo\u015bciach, a z sukna we\u0142nianego szyto wi\u0119kszo\u015b\u0107 element\u00f3w g\u00f3ralskich stroj\u00f3w. Folusze funkcjonowa\u0142y tam jeszcze do po\u0142owy XX wieku. Stawiano je nad p\u0142yn\u0105c\u0105 wod\u0105 \u2013 naturalnym potokiem lub poprowadzon\u0105 od niego przykop\u0105 \u2013 cz\u0119sto w pobli\u017cu m\u0142yna i gonciarni, czasem tak\u017ce tartaku. Jego warsztat pracy znajdowa\u0142 si\u0119 w foluszu, czyli specjalnym miejscu wyposa\u017conym w maszyny do obr\u00f3bki materia\u0142\u00f3w. Dzisiaj folusznik mo\u017ce znale\u017a\u0107 zatrudnienie w r\u00f3\u017cnych pralniach i zak\u0142adach zajmuj\u0105cych si\u0119 czyszczeniem i obr\u00f3bk\u0105 materia\u0142\u00f3w.
\nSzmuklerz, nazywany r\u00f3wnie\u017c pasamonikiem, by\u0142 rzemie\u015blnikiem zajmuj\u0105cym si\u0119 wytwarzaniem r\u00f3\u017cnych wyrob\u00f3w pasmanteryjnych, m.in. pas\u00f3w, galon\u00f3w, fr\u0119dzli, sutaszy, pompon\u00f3w, wst\u0105\u017cek czy ta\u015bm s\u0142u\u017c\u0105cych zwykle do obszywania ubra\u0144 i tkanin. Termin pasamonictwo pochodzi od okre\u015blenia \u201epasamon\u201d (z w\u0142oskiego passamano), kt\u00f3re dawniej s\u0142u\u017cy\u0142o do nazywania wyrob\u00f3w szmuklerskich. Pad\u0142o tu okre\u015blenie sutasz. Jest to rodzaj haftu r\u0119cznego, do kt\u00f3rego wykorzystuje si\u0119 paski tkaniny zwane sutaszami. Technika znana by\u0142a ju\u017c w staro\u017cytnych Chinach, a wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie jest wykorzystywana do tworzenia bi\u017cuterii. Kunsztowna konstrukcja ozd\u00f3b, u\u017cycie kamieni szlachetnych i pracoch\u0142onny proces tworzenia sprawi\u0142y, \u017ce bi\u017cuteria z sutaszu sta\u0142a si\u0119 luksusowym i modnym wyrobem, kupowanym g\u0142\u00f3wnie przez fan\u00f3w nietuzinkowych i wyrazistych ozd\u00f3b.<\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/row.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/ginace_zaw-kolczyki-sutasz-209x300.jpg\")
<\/p>\n
Kolczyki wykonane metod\u0105 soutache (sutasz). (Fot. mokkaa.art-madam.pl)<\/p>\n
Ogl\u0105daj\u0105c \u015bredniowieczne malowid\u0142a uwag\u0119 przykuwaj\u0105 stroje z tamtych czas\u00f3w. Najciekawsze s\u0105 szczeg\u00f3\u0142y, na przyk\u0142ad obuwie, kt\u00f3re wyda\u0142o mi si\u0119 dziwaczne, p\u00f3ki nie dowiedzia\u0142am si\u0119 o kolejnym starodawnym rzemie\u015blniku. Mam na my\u015bli patynkarza zwanego te\u017c patenikiem lub pantoflarzem. Wykonywa\u0142 on buty i klapki, kt\u00f3re zwano patynkami. Na pocz\u0105tku by\u0142y to drewniane nak\u0142adki na buty. Przyj\u0119\u0142y si\u0119 w Europie w XIII wieku. Mia\u0142o to zwi\u0105zek z rozpowszechnieniem si\u0119 mody na wyd\u0142u\u017cone na ca\u0142\u0105 stop\u0119 sukienne nogawice z doszyt\u0105 sk\u00f3rzan\u0105 podeszw\u0105. Drewniane podeszwy patynek przymocowywano do stopy za pomoc\u0105 sk\u00f3rzanych pask\u00f3w, os\u0142aniaj\u0105c tym samym ci\u017cmy i trzewiki przed wilgoci\u0105 i b\u0142otem. Pocz\u0105tkowo obuwie to wk\u0142adano przed wyj\u015bciem na ulic\u0119, zdejmowano jednak przed wej\u015bciem do mieszka\u0144. W XV wieku patynki przesta\u0142y pe\u0142ni\u0107 jedynie funkcje ochronne, staj\u0105c si\u0119 po prostu elementem stroju. Zaprzestano zdejmowania ich przed progiem dom\u00f3w i noszono swobodnie w pomieszczeniach. Wyr\u00f3\u017cniamy trzy typy patynek: drewniane, z wyra\u017anie wyr\u00f3\u017cnionymi obcasami i wci\u0119ciami, z litego kawa\u0142ka drewna (mo\u017ce by\u0107 dzielony na \u015br\u00f3dstopiu, ze sk\u00f3rzanym zawiasem) oraz zrobione z wielu warstw sk\u00f3ry, cz\u0119sto okre\u015blane mianem sanda\u0142\u00f3w. Z pantoflarza zaw\u00f3d ewoluowa\u0142 do szewca. Buty sk\u00f3rzane szyte by\u0142y na miar\u0119, a w ni\u017cszych warstwach spo\u0142ecznych stanowi\u0142y luksus nie do osi\u0105gni\u0119cia. Jeszcze przed II wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105 i w latach powojennych w biednych wielodzietnych rodzinach dzieci chodzi\u0142y boso. Cz\u0119sto by\u0142a jedna para but\u00f3w na kilkoro rodze\u0144stwa. Buty zak\u0142ada\u0142o si\u0119 na wielkie okazje, na przyk\u0142ad do ko\u015bcio\u0142a. Oczywi\u015bcie drog\u0119 do \u015bwi\u0105tyni pokonuj\u0105c boso, aby nie zniszczy\u0107 cennego obuwia, zak\u0142ada\u0142o si\u0119 je przed wej\u015bciem na nabo\u017ce\u0144stwo. Wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie szewc ma coraz mniej pracy i niewielu decyduje si\u0119 na prowadzenie zak\u0142adu. W epoce powszechnego konsumpcjonizmu i zalewu rynku przez tanie produkty nie op\u0142aca si\u0119 ich naprawia\u0107. Z obuwiem kojarzy si\u0119 jeszcze jedna profesja \u2013 pucybut. Kiedy\u015b praktycznie na ka\u017cdym rogu ulicy w wi\u0119kszym mie\u015bcie mo\u017cna by\u0142o spotka\u0107 pucybuta i skorzysta\u0107 z jego us\u0142ug. Pucybuci zajmowali si\u0119 czyszczeniem but\u00f3w. Zarabia\u0142y w ten spos\u00f3b nawet dzieci, bo to jeden z prostszych fach\u00f3w. Sta\u0142 si\u0119 symbolem pocz\u0105tku drogi do sukcesu \u2013 \u201eod pucybuta do milionera\u201d.<\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/row.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/ginace_zaw-walka-karnawalu-z-postem-300x216.jpg\")
<\/p>\n
Pieter Bruegel, Walka karnawa\u0142u z postem. Posta\u0107 symbolizuj\u0105ca post nosi patynki bezpo\u015brednio na bosych stopach (Fot. niezlasztuka.net)<\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/row.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/ginace_zaw-wytworca-patynek-207x300.jpg\")
<\/p>\n
Frank Kunz \u2013 Wytw\u00f3rca but\u00f3w (patynek), XV w., (Fot. almanach.historyczny.org)
\nNakrycia g\u0142owy to r\u00f3wnie istotny element garderoby, co obuwie. Z ich wytwarzaniem zwi\u0105zane s\u0105 r\u00f3wnie\u017c konkretne profesje. Zacznijmy od modystki. Jej specjalno\u015b\u0107 to wytwarzanie kapeluszy oraz r\u00f3\u017cnego rodzaju dodatk\u00f3w do nich, np. woalek, kwiat\u00f3w. Modystki zajmowa\u0142y si\u0119 tak\u017ce wykonywaniem wianuszk\u00f3w, np. do Pierwszej Komunii \u015awi\u0119tej. Co ciekawe, zaw\u00f3d ten istnieje do dzi\u015b, cho\u0107 jest zaj\u0119ciem niszowym, gdy\u017c wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie noszenie wykwintnych nakry\u0107 g\u0142owy nie jest tak popularne, jak za dawnych czas\u00f3w. Jest to jednak szansa dla os\u00f3b uzdolnionych artystycznie i manualnie. Modystka odtwarza te cz\u0119\u015bci garderoby z szablonu, gotowego projektu b\u0105d\u017a te\u017c tworzy w\u0142asne projekty. Taka praca mo\u017ce by\u0107 dobrym \u017ar\u00f3d\u0142em dochodu. Zaw\u00f3d modystki mo\u017cna zdoby\u0107 na drodze kszta\u0142cenia rzemie\u015blniczego. Mo\u017cliwe jest r\u00f3wnie\u017c szkolenie praktyczne (przyuczenie) na stanowisku pracy i zdobywanie do\u015bwiadczenia w trakcie pracy. Modystka powinna bra\u0107 udzia\u0142 w szkoleniach organizowanych przez organizacje bran\u017cowe, w pokazach mody oraz targach producent\u00f3w materia\u0142\u00f3w w\u0142\u00f3kienniczych i dodatk\u00f3w oraz \u015bledzi\u0107 na bie\u017c\u0105co trendy mody. Pokrewn\u0105 profesj\u0105 jest czapnik (kapelusznik). Profesjonalista w tej dziedzinie wykonywa\u0142 r\u0119cznie kapelusze, berety, cylindry, a nawet nakrycia g\u0142owy do jazdy konnej. W tym momencie przypomina mi si\u0119 istniej\u0105cy do niedawna w moim rodzinnym mie\u015bcie sklep z m\u0119skimi nakryciami g\u0142owy, w kt\u00f3rym m\u00f3j tata kupowa\u0142 kaszkiety. Najciekawsz\u0105 rzecz\u0105 z punktu widzenia dziecka by\u0142 dla mnie przyrz\u0105d do rozci\u0105gania zbyt ciasnych czapek. Przyrz\u0105d mia\u0142 kszta\u0142t drewnianej g\u0142owy, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna by\u0142o rozszerza\u0107 przy u\u017cyciu r\u0119cznej korbki. Rozci\u0105gane czapki trzeszcza\u0142y z lekka, niestety nie us\u0142ysza\u0142am nigdy charakterystycznego \u201etrrrach\u201d.<\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/row.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/ginace_zaw_modystka-300x200.jpg\")
<\/p>\n
Lucyna Kolbusz, modystka z Wroc\u0142awia, prowadzi sw\u00f3j zak\u0142ad od 1958 roku.(Fot. radiowroclaw.pl)
\nTeraz wspomn\u0119 o kolejnej cz\u0119\u015bci garderoby, bardzo kobiecej. Gorsety znane by\u0142y w Europie ju\u017c w XIV w. Cho\u0107 ich kszta\u0142t zmienia\u0142 si\u0119 przez lata, ostatecznie przetrwa\u0142y do dzi\u015b. Noszone s\u0105 nie tylko jako kostiumy przy rekonstrukcjach historycznych, ale stanowi\u0105 zwyk\u0142y element garderoby, cho\u0107 wysokiej jako\u015bci. Ich szyciem zajmuje si\u0119 gorseciarka. Nadmieni\u0119, \u017ce nie jest to zaw\u00f3d zarezerwowany tylko dla kobiet. Obecnie takie osoby najcz\u0119\u015bciej pracuj\u0105 w teatrach jako kostiumografowie i przygotowuj\u0105 stroje na potrzeby sztuk teatralnych i film\u00f3w. Gorseciarki wykonuj\u0105 te\u017c biustonosze na miar\u0119, specjalistyczn\u0105 bielizn\u0119 dla os\u00f3b ze schorzeniami kr\u0119gos\u0142upa czy alergi\u0105 oraz bielizn\u0119 koryguj\u0105c\u0105 lub wyszczuplaj\u0105c\u0105 sylwetk\u0119. Na przestrzeni ostatnich lat gorseciarstwo w Polsce rozwin\u0119\u0142o si\u0119. Zwi\u0119kszy\u0142 si\u0119 popyt na gorsety szyte na miar\u0119, nietypowe stroje nie tylko do u\u017cytku w teatrach. Obecnie w Polsce funkcjonuje oko\u0142o 20 gorseciarek, r\u00f3wnie\u017c w naszym wojew\u00f3dztwie mo\u017cna je znale\u017a\u0107. Nie ulega jednak w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce jest to zaj\u0119cie niszowe, podobnie jak krawiectwo. Odzie\u017c szyta na miar\u0119 jest towarem luksusowym, sporo dro\u017cszym od towaru sklepowego. Decyduj\u0105 si\u0119 na jej zakup osoby zamo\u017cne, maj\u0105ce szczeg\u00f3lne wskazania zdrowotne albo o nietypowej sylwetce czy te\u017c lubuj\u0105ce si\u0119 w oryginalnych strojach.
\nW czasach PRL popularny by\u0142 zaw\u00f3d repasaczki. Repasacja (z francuskiego rapi\u00e9\u00e7age, czyli naprawa, \u0142atanie), nazywana r\u00f3wnie\u017c podnoszeniem oczek, polega\u0142a na r\u0119cznej naprawie zniszczonych po\u0144czoch, rajstop b\u0105d\u017a skarpet. W technice tej wykorzystuje si\u0119 specjaln\u0105 ig\u0142\u0119, zako\u0144czon\u0105 haczykiem i zapadk\u0105, dzi\u0119ki kt\u00f3rej mo\u017cliwe jest przewlekanie bardzo cienkich nici i w rezultacie dorobienie uszkodzonych cz\u0119\u015bci. Zawodem tym tradycyjnie zajmowa\u0142y si\u0119 przede wszystkim kobiety. Do wykonywania pracy repasaczki przydawa\u0142 si\u0119 du\u017cy zapas cierpliwo\u015bci oraz dobry wzrok. W Polsce po II wojnie \u015bwiatowej zaw\u00f3d repasaczki by\u0142 bardzo popularny, co wynika\u0142o z faktu, \u017ce zakup nowych, dobrej jako\u015bci rajstop by\u0142 niezwykle trudny i kosztowny. Cena repasacji by\u0142a za\u015b relatywnie niska, a rajstopy po naprawie wygl\u0105da\u0142y praktycznie jak nowe. Sytuacja ta utrzymywa\u0142a si\u0119 zw\u0142aszcza w latach 60. XX wieku i trwa\u0142a mniej wi\u0119cej do ko\u0144ca lat 80. Repasacji mo\u017cna by\u0142o si\u0119 nauczy\u0107 g\u0142\u00f3wnie od mam i bab\u0107 b\u0105d\u017a na kursach organizowanych niekiedy obok kurs\u00f3w kroju i szycia. Obecnie punkty repasacji praktycznie znikn\u0119\u0142y.
\nKszta\u0142towanie si\u0119 poszczeg\u00f3lnych zawod\u00f3w uzale\u017cnione jest od rozwoju technologii, stopnia ucywilizowania spo\u0142ecze\u0144stw oraz ich potrzeb. My\u015bl\u0119, \u017ce przedstawiony artyku\u0142 dobrze ilustruje ten proces.<\/p>\n
Anna Dykczy\u0144ska, KPODR<\/strong> <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Sporo ju\u017c zaprezentowa\u0142am na powy\u017cszy temat, jednak \u201eim dalej w las, tym wi\u0119cej drzew\u201d, dlatego korci mnie, aby jeszcze troch\u0119 informacji o zapomnianych profesjach przes\u0105czy\u0142o si\u0119 na karty naszego miesi\u0119cznika. […]<\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,15,36,39],"tags":[],"class_list":["post-3504","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bez-kategorii","category-dziedzictwo-kulturowe","category-wiejskie-siolo","category-wypoczynek-na-wsi"],"rttpg_featured_image_url":null,"rttpg_author":{"display_name":"Magdalena Kulus","author_link":"https:\/\/row.kpodr.pl\/index.php\/author\/magda\/"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"Bez kategorii<\/a> DZIEDZICTWO KULTUROWE<\/a> Wiejskie sio\u0142o<\/a> Wypoczynek na wsi<\/a>","rttpg_excerpt":"Sporo ju\u017c zaprezentowa\u0142am na powy\u017cszy temat, jednak \u201eim dalej w las, tym wi\u0119cej drzew\u201d, dlatego korci mnie, aby jeszcze troch\u0119 informacji o zapomnianych profesjach przes\u0105czy\u0142o si\u0119 na karty naszego miesi\u0119cznika. […]","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/row.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3504","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/row.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/row.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/row.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/row.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3504"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/row.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3504\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3512,"href":"https:\/\/row.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3504\/revisions\/3512"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/row.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3504"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/row.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3504"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/row.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3504"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nOpracowano na podstawie:
\n\u2013 \u201eGin\u0105ce zawody na europejskim rynku pracy \u2013 kompendium wiedzy o organizacji szkole\u0144 w wybranych zawodach gin\u0105cych\u201d pod red. M. Zaj\u0105c, M. Hince, Europejskie Centrum Kszta\u0142cenia i Wychowania OHP w Roskoszy, 2017,
\n\u2013 gin\u0105cezawody.com.pl, praca.gov.pl (klasyfikacja zawod\u00f3w), szlakiemrzemiosla.pl, europell.pl, lasy.gov.pl, polki.pl, podroze.onet.pl, bieszczader.pl, niezlasztuka.net.pl, staremiastoelblag-mah.blogspot.com, etnomuzeum.eu, https:\/\/ethnomuseum.pl\/blog\/technologiczne-tajniki-welny\/.<\/p>\n