{"id":2884,"date":"2023-03-21T14:20:48","date_gmt":"2023-03-21T13:20:48","guid":{"rendered":"https:\/\/row.kpodr.pl\/?p=2884"},"modified":"2023-03-21T14:20:48","modified_gmt":"2023-03-21T13:20:48","slug":"pietruszka-i-jej-wlasciwosci","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/row.kpodr.pl\/index.php\/2023\/03\/21\/pietruszka-i-jej-wlasciwosci\/","title":{"rendered":"Pietruszka i jej w\u0142a\u015bciwo\u015bci"},"content":{"rendered":"<p>Pietruszka jest warzywem znanym ju\u017c przez staro\u017cytnych Grek\u00f3w i Rzymian, kt\u00f3rzy znajdowali j\u0105 dziko rosn\u0105c\u0105 na wapiennych ska\u0142ach. Warzywo to uwa\u017cali za ro\u015blin\u0119, kt\u00f3ra przywraca i wzmacnia si\u0142y witalne oraz poprawia refleks i koncentracj\u0119. Egipcjanie wykorzystywali j\u0105 r\u00f3wnie\u017c przy problemach zwi\u0105zanych z uk\u0142adem moczowym. P\u00f3\u017aniej upraw\u0119 opanowali Gallowie, Germanie, Iberowie i S\u0142owianie. Dopiero w \u015bredniowieczu zainteresowano si\u0119 ni\u0105 gastronomicznie i zacz\u0119to powszechnie stosowa\u0107 w kuchni. W latach dwudziestych franciszkanin, ojciec Czes\u0142aw Andrzej Klimuszko, doceni\u0142 jej w\u0142a\u015bciwo\u015bci i zach\u0119ca\u0142 do jej codziennego spo\u017cywania na surowo, poniewa\u017c ro\u015blina ta posiada\u0142a szerokie spektrum zastosowania w medycynie ludowej.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/row.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/1-2.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-2885 alignnone\" src=\"https:\/\/row.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/1-2.jpg\" alt=\"\" width=\"411\" height=\"274\" data-id=\"2885\" srcset=\"https:\/\/row.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/1-2.jpg 787w, https:\/\/row.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/1-2-300x200.jpg 300w, https:\/\/row.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/1-2-768x511.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 411px) 100vw, 411px\" \/><\/a> <a href=\"https:\/\/row.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/2-1.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-2886 alignnone\" src=\"https:\/\/row.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/2-1.jpg\" alt=\"\" width=\"367\" height=\"275\" data-id=\"2886\" srcset=\"https:\/\/row.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/2-1.jpg 787w, https:\/\/row.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/2-1-300x225.jpg 300w, https:\/\/row.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/2-1-768x577.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 367px) 100vw, 367px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Fot. pixabay.com\/pl<\/p>\n<p>To warzywo z zielon\u0105 naci\u0105 i kremowym korzeniem zaliczane jest do gatunku ro\u015blin dwuletnich z rodziny selerowatych. Ro\u015bnie ona dziko w ca\u0142ej Europie, Ameryce, Afryce, Australii, Japonii oraz Nowej Zelandii. W domowych ogrodach jest ch\u0119tnie wysiewan\u0105 ro\u015blin\u0105, kt\u00f3ra posiada liczne odmiany uprawne, r\u00f3\u017cni\u0105ce si\u0119 zastosowaniem lub wczesno\u015bci\u0105 zbioru (odmiany korzeniowe i li\u015bciowe). W pierwszym roku pietruszka tworzy cz\u0119\u015b\u0107 u\u017cytkow\u0105 (korze\u0144 i li\u015bcie), natomiast w drugim roku uprawy zakwita i wydaje nasiona. \u0141odyga z kwiatostanem (o wysoko\u015bci od 50 do 90 cm) wyrasta ze \u015brodka rozety, a wytworzone nasiona zu\u017cywaj\u0105 zawarte w korzeniu substancje zapasowe.<\/p>\n<p>Jej uprawa nie jest skomplikowana, poniewa\u017c ma niewielkie wymagania glebowe. Wymaga pod\u0142o\u017ca lekkiego, piaszczysto-gliniastego, dobrze spulchnionego i wolnego od wyst\u0119powania kamieni. Rosn\u0105c w zalecanym typie gleby jej korze\u0144 rozwija si\u0119 swobodnie i ro\u015bnie prosto w d\u00f3\u0142. Gleby ci\u0119\u017csze, b\u0105d\u017a bardziej wilgotne, powoduj\u0105 rozwidlanie si\u0119 i tworzenie bocznych korzeni, dlatego przy wyst\u0119powaniu tego typu gleby warto zastosowa\u0107 redliny, kt\u00f3re ogranicz\u0105 rozwidlanie si\u0119 korzenia oraz zapewni\u0105 jego lepszy wzrost. Jako ro\u015blina klimatu umiarkowanego jest uprawiana na obszarze Polski. Siewki i doros\u0142e ro\u015bliny dobrze znosz\u0105 przymrozki \u2013 nawet do -9\u00b0C. Najlepsze pH gleby dla uprawy pietruszki wynosi mi\u0119dzy 6,5 a 7,5; dlatego warto u\u017cy\u0107 kwasomierza glebowego w celu sprawdzenia kwasowo\u015bci \u2013 i w razie potrzeby zakwasi\u0107, b\u0105d\u017a odkwasi\u0107 gleb\u0119.<\/p>\n<p>Siew pietruszki nale\u017cy przeprowadza\u0107 na prze\u0142omie marca i kwietnia bezpo\u015brednio do gleby, b\u0105d\u017a wykorzysta\u0107 rozsad\u0119. Nasiona nale\u017cy wysiewa\u0107 na g\u0142\u0119boko\u015b\u0107 2 cm w rozstawie mi\u0119dzyrz\u0119dzi 30 cm. Charakterystycznym zabiegiem dla tego warzywa jest jej przerywanie, podczas kt\u00f3rego usuwane s\u0105 gorsze ro\u015bliny. Na 3 godziny przed zabiegiem nale\u017cy podla\u0107 pietruszk\u0119 wod\u0105, aby nie urwa\u0107 samej naci. Taki zabieg mo\u017cna zastosowa\u0107 kilkakrotnie do uzyskania po\u017c\u0105danych odleg\u0142o\u015bci w rz\u0119dzie. Zabiegi odchwaszczania nale\u017cy przeprowadza\u0107 ostro\u017cnie, poniewa\u017c pietruszka jest bardzo wra\u017cliwa na chwasty (zw\u0142aszcza gdy jest niewielkich rozmiar\u00f3w). W okresach suszy nale\u017cy pami\u0119ta\u0107 o regularnym podlewaniu. Zbyt du\u017ca ilo\u015b\u0107 wody wp\u0142ywa niekorzystnie na jako\u015b\u0107 korzeni, powoduj\u0105c ich rozwidlanie si\u0119 \u2013 dlatego warto pami\u0119ta\u0107 o umiarze i racjonalnym nawadnianiu. Przyk\u0142adowymi odmianami pietruszki naciowej s\u0105: Moss Curled, Astra, Festiwal i Karnaval, a dla pietruszki korzeniowej: Cukrowa, Lenka, Berli\u0144ska, Omega, Eagle, Fakir i Vistula. W okresie zimowym mo\u017cna j\u0105 przechowywa\u0107 w kopcach lub w piwnicach w pojemnikach z piaskiem.<\/p>\n<p>Pietruszka jest warzywem, kt\u00f3rej wszystkie cz\u0119\u015bci posiadaj\u0105 potencja\u0142 leczniczy. Olejki eteryczne s\u0105 pozyskiwane z li\u015bci i korzeni, a ich sk\u0142ad jest prawie identyczny. Mo\u017cna j\u0105 spo\u017cywa\u0107 przez ca\u0142y rok. Jest bogata w potas, \u017celazo, magnez, mangan, s\u00f3d, wap\u0144, fosfor, cynk, witamin\u0119 C (kt\u00f3rej najwi\u0119cej wyst\u0119puje w li\u015bciach), A oraz witaminy z grupy B (B1, B2, B3, B6 i B9). Warzywo to zawiera b\u0142onnik pokarmowy, kt\u00f3ry reguluje prac\u0119 jelit. Jest niskokaloryczna, poniewa\u017c zawiera tylko 36 kcal w 100 g, dlatego mo\u017cna j\u0105 wykorzystywa\u0107 w dietach redukcyjnych. Powinna by\u0107 stale obecna w diecie ka\u017cdego cz\u0142owieka, poniewa\u017c zawarte w li\u015bciach i korzeniu olejki eteryczne wspieraj\u0105 prawid\u0142owe funkcjonowanie uk\u0142adu pokarmowego poprzez zapobieganie tworzeniu si\u0119 gaz\u00f3w w przewodzie pokarmowym oraz stabilizuj\u0105 poziom flory bakteryjnej. Badania naukowe udowodni\u0142y, \u017ce zawarta w natce pietruszki apigenina unicestwia kom\u00f3rki nowotworowe raka piersi. Dodatkowo chroni organizm przed nowotworem p\u0142uc, blokuj\u0105c dost\u0119p substancjom kancerogennym. Kobiety, kt\u00f3re nie mog\u0105 przyjmowa\u0107 hormon\u00f3w, a cierpi\u0105 na zaburzenia cyklu oraz maj\u0105 bolesne miesi\u0105czki powinny w\u0142\u0105czy\u0107 pietruszk\u0119 do diety, poniewa\u017c wykazuje ona w\u0142a\u015bciwo\u015bci rozkurczaj\u0105ce. Dlatego w medycynie ludowej nasze babcie stosowa\u0142y napary pietruszkowe na zaburzenia menstruacyjne. Pomaga r\u00f3wnie\u017c wywo\u0142a\u0107 okres, gdy ten si\u0119 sp\u00f3\u017ania. Nale\u017cy jednak pami\u0119ta\u0107 o umiarze w stosowaniu jej przez kobiety w ci\u0105\u017cy, gdy\u017c wi\u0119ksze ilo\u015bci pietruszki mog\u0105 spowodowa\u0107 skurcze macicy. Kwas foliowy, kt\u00f3ry zawarty jest w tej ro\u015blinie pomaga przekszta\u0142ca\u0107 niebezpieczne homocysteiny (kt\u00f3rych wysoki poziom mo\u017ce powodowa\u0107 zawa\u0142 serca albo udar m\u00f3zgu) w cz\u0105steczki niegro\u017ane dla organizmu. Osoby chore na cukrzyc\u0119 i mia\u017cd\u017cyc\u0119, kt\u00f3re stanowi\u0105 grup\u0119 szczeg\u00f3lnie nara\u017con\u0105 na choroby uk\u0142adu kr\u0105\u017ceniowego oraz nerwowego, powinny umie\u015bci\u0107 pietruszk\u0119 w swojej diecie. Wysoka zawarto\u015b\u0107 witaminy C chroni organizm przed przezi\u0119bieniami oraz zapobiega powstawaniu chor\u00f3b zwyrodnieniowych staw\u00f3w. Suszone li\u015bcie pietruszki zalecane s\u0105 przy szkorbucie i anemii. Substancje zawarte w korzeniu maj\u0105 w\u0142a\u015bciwo\u015bci przeciwutleniaj\u0105ce i przeciwzapalne. Picie soku pietruszkowego znacznie przyspiesza detoksykacj\u0119 organizmu. Wywar z korzeni stosowany jest na nadci\u015bnienie i zapalenie p\u0119cherza moczowego. Jej li\u015bci u\u017cywa si\u0119 jako \u015brodka \u0142agodz\u0105cego u\u017c\u0105dlenia pszcz\u00f3\u0142 i komar\u00f3w. Sok z naci \u0142agodzi gor\u0105czk\u0119 i wysypki sk\u00f3rne, rozja\u015bnia sk\u00f3r\u0119 wp\u0142ywaj\u0105c pozytywnie na jej wygl\u0105d. Charakterystyczny posmak tego warzywa powoduje od\u015bwie\u017cenie oddechu.<\/p>\n<p>To warzywo z kremowym korzeniem i zielon\u0105 naci\u0105 jest ro\u015blin\u0105, kt\u00f3ra zapewnia wiele korzy\u015bci zdrowotnych dla naszego organizmu. Zwi\u0105zki ro\u015blinne oraz sk\u0142adniki od\u017cywcze, kt\u00f3re zawiera wzmacniaj\u0105 odporno\u015b\u0107, zmniejszaj\u0105 stany zapalne i wspomagaj\u0105 prac\u0119 w\u0105troby, przyczyniaj\u0105c si\u0119 do zwi\u0119kszenia ilo\u015bci glutationu i innych enzym\u00f3w detoksykuj\u0105cych.<\/p>\n<p>W dzisiejszych czasach warzywo to jest wykorzystywane we wszystkich kuchniach \u015bwiata, gdy\u017c \u0142atwo \u0142\u0105czy si\u0119 z r\u00f3\u017cnymi produktami. Pietruszka spo\u017cywana jest w r\u00f3\u017cnych formach, zestawach oraz kombinacjach, jako sk\u0142adnik sur\u00f3wek, dodatek do potraw g\u0142\u00f3wnych, do zup, jako sk\u0142adnik soku i inne. Znana jest jako doskona\u0142a przyprawa w kuchni polskiej. Warto j\u0105 je\u015b\u0107 gotowan\u0105, jak i na surowo. Mo\u017cna j\u0105 piec, sma\u017cy\u0107, pru\u017cy\u0107 i gotowa\u0107 na parze, jak i w wodzie lub w zupie z mi\u0119sem. Jej na\u0107 mo\u017cna dodawa\u0107 do ziemniak\u00f3w, sos\u00f3w, pesto, koktajli\u00a0 i mas\u0142a zio\u0142owego.<\/p>\n<p>Cz\u0119sto zdarza si\u0119, \u017ce pietruszka mylona jest z pasternakiem. W celu odr\u00f3\u017cnienia tych warzyw nale\u017cy zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na kilka cech charakterystycznych. Pasternak jest s\u0142odszy i posiada bardziej wyrazisty smak od pietruszki, kt\u00f3ry nie znika podczas gotowania. Jest koloru jasno\u017c\u00f3\u0142tego lub bia\u0142ego, a jego korze\u0144 jest grubszy. Pasternak pachnie lekko selerem, podczas gdy pietruszka pachnie bardziej zielem. Li\u015bcie pasternaka s\u0105 pierzaste i s\u0105 pokryte od spodu w\u0142oskami, natomiast pietruszka posiada g\u0142adkie li\u015bcie. Miejsce, z kt\u00f3rego wyrastaj\u0105 li\u015bcie pietruszki posiada zgrubienie, natomiast pasternak znany jest z charakterystycznego wg\u0142\u0119bienia. Pasternak w odr\u00f3\u017cnieniu do pietruszki posiada wi\u0119ksze korzenie i daje wi\u0119ksze plony. Pomimo tego, \u017ce oba warzywa mo\u017cna stosowa\u0107 w codziennej diecie, to pasternak jest bardzo rzadko spo\u017cywany na surowo.<\/p>\n<p>Pietruszka, kt\u00f3r\u0105 jemy powinna pochodzi\u0107 ze sprawdzonych \u017ar\u00f3de\u0142, najlepiej od lokalnych producent\u00f3w warzyw. Je\u017celi posiadamy w\u0142asny ogr\u00f3dek, warto j\u0105 zasia\u0107 i cieszy\u0107 si\u0119 jej naturalnymi walorami smakowymi. Samodzielnie wyhodowane warzywo b\u0119dzie produktem wysokiej jako\u015bci, kt\u00f3ry wzmocni nasz organizm.<\/p>\n<p>Zupa krem z pietruszki i gruszki<\/p>\n<p>Sk\u0142adniki: 2 dojrza\u0142e zielone gruszki, 500 g korzenia pietruszki, 100 ml \u015bmietanki 30% lub kokosowej, 1 \u0142y\u017cka mas\u0142a, 1 litr bulionu warzywnego, s\u00f3l i pieprz.<\/p>\n<p>Dodatki: grzanki zio\u0142owe, groszek ptysiowy, kawa\u0142ki szynki parme\u0144skiej podsma\u017conej do chrupko\u015bci, starty parmezan.<\/p>\n<p>Wykonanie: pietruszk\u0119 i gruszk\u0119 obra\u0107 ze sk\u00f3rki i pokroi\u0107 w kostk\u0119. W du\u017cym garnku roztopi\u0107 mas\u0142o. Na ma\u015ble zeszkli\u0107 pokrojon\u0105 gruszk\u0119 i pietruszk\u0119. Do garnka dola\u0107 1 litr gor\u0105cego roso\u0142u i gotowa\u0107 przez 10\u201315 minut. Wla\u0107 \u015bmietank\u0119. Doprawi\u0107 do smaku sol\u0105 i pieprzem. Dok\u0142adnie zblendowa\u0107 do powstania aksamitnego kremu. Podawa\u0107 z dodatkiem grzanek, groszku ptysiowego lub wi\u00f3rkami chrupi\u0105cej szynki parme\u0144skiej.<\/p>\n<p>Magdalena Kulus, KPODR<\/p>\n<p>Przepis pochodzi ze strony: https:\/\/prostepesto.pl\/zupa-krem-z-gruszki-i-korzenia-pietruszki\/<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Pietruszka jest warzywem znanym ju\u017c przez staro\u017cytnych Grek\u00f3w i Rzymian, kt\u00f3rzy znajdowali j\u0105 dziko rosn\u0105c\u0105 na wapiennych ska\u0142ach. Warzywo to uwa\u017cali za ro\u015blin\u0119, kt\u00f3ra przywraca i wzmacnia si\u0142y witalne oraz [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":2885,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[30,10],"tags":[],"class_list":["post-2884","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci","category-dziedzictwo-kulinarne"],"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/row.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/1-2.jpg",787,524,false],"landscape":["https:\/\/row.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/1-2.jpg",787,524,false],"portraits":["https:\/\/row.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/1-2.jpg",787,524,false],"thumbnail":["https:\/\/row.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/1-2-300x150.jpg",300,150,true],"medium":["https:\/\/row.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/1-2-300x200.jpg",300,200,true],"large":["https:\/\/row.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/1-2.jpg",787,524,false],"1536x1536":["https:\/\/row.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/1-2.jpg",787,524,false],"2048x2048":["https:\/\/row.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/1-2.jpg",787,524,false],"botiga-extra-large":["https:\/\/row.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/1-2.jpg",787,524,false],"botiga-large":["https:\/\/row.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/1-2.jpg",787,524,false],"botiga-big":["https:\/\/row.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/1-2.jpg",575,383,false],"botiga-medium":["https:\/\/row.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/1-2.jpg",380,253,false]},"rttpg_author":{"display_name":"Marta Bettin","author_link":"https:\/\/row.kpodr.pl\/index.php\/author\/marta\/"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/row.kpodr.pl\/index.php\/category\/aktualnosci\/\" rel=\"category tag\">Aktualno\u015bci<\/a> <a href=\"https:\/\/row.kpodr.pl\/index.php\/category\/dziedzictwo-kulinarne\/\" rel=\"category tag\">DZIEDZICTWO KULINARNE<\/a>","rttpg_excerpt":"Pietruszka jest warzywem znanym ju\u017c przez staro\u017cytnych Grek\u00f3w i Rzymian, kt\u00f3rzy znajdowali j\u0105 dziko rosn\u0105c\u0105 na wapiennych ska\u0142ach. Warzywo to uwa\u017cali za ro\u015blin\u0119, kt\u00f3ra przywraca i wzmacnia si\u0142y witalne oraz [&hellip;]","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/row.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2884","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/row.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/row.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/row.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/row.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2884"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/row.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2884\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2888,"href":"https:\/\/row.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2884\/revisions\/2888"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/row.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2885"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/row.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2884"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/row.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2884"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/row.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2884"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}