{"id":1594,"date":"2020-07-03T07:15:37","date_gmt":"2020-07-03T05:15:37","guid":{"rendered":"https:\/\/row.kpodr.pl\/?p=1594"},"modified":"2020-07-03T07:16:54","modified_gmt":"2020-07-03T05:16:54","slug":"domowe-wypieki-z-lamusa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/row.kpodr.pl\/index.php\/2020\/07\/03\/domowe-wypieki-z-lamusa\/","title":{"rendered":"Domowe wypieki z lamusa"},"content":{"rendered":"

Opinia, \u017ce \u201ezawsze ciasta domowe wypadn\u0105 taniej, ni\u017c najskromniejsze cukiernicze\u201d nie jest nowa \u2013 cytat pochodzi z ksi\u0105\u017cki Lucyny Szczepa\u0144skiej z 1918 roku. Wobec tego warto zakasa\u0107 r\u0119kawy i przygotowa\u0107 co\u015b s\u0142odkiego, a przy herbacie zab\u0142ysn\u0105\u0107 historyczn\u0105 anegdotk\u0105.<\/p>\n

 <\/p>\n

\u201eKiedy\u015b to by\u0142o jedzenie, teraz wszystko sztuczne\u201d \u2013 niejednokrotnie s\u0142yszymy podobne krytyczne wypowiedzi odno\u015bnie jako\u015bci produkt\u00f3w, ale r\u00f3wnie\u017c narzekania na korzystanie z gotowych posi\u0142k\u00f3w i wyrob\u00f3w. \u201eW miastach piekarnie i cukiernie prawie zupe\u0142nie wypar\u0142y z dom\u00f3w prywatnych pieczywo domowe. Nawet we dworach, blisko miast po\u0142o\u017conych, coraz cz\u0119\u015bciej spotykamy nie tylko bu\u0142ki i ciastka kupne, lecz nawet chleb pytlowy przywozi si\u0119 z miasteczka,
\na razowy tylko dlatego wypiekaj\u0105 w domu, \u017ce go zbyt du\u017co dla s\u0142u\u017cby i czeladzi wychodzi, i trzeba by go niemal wozami transportowa\u0107\u201d \u2013 tak przedstawia sytuacj\u0119 sobie wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 El\u017cbieta Kiewnarska we wst\u0119pie do ksi\u0105\u017cki \u201ePieczywo domowe\u201d z 1927 roku. \u0141atwo dostrzec podobie\u0144stwa, ale i r\u00f3\u017cnice \u2013 dzisiaj to nie czelad\u017a i s\u0142u\u017cba by jad\u0142a chleb razowy. Autorka chcia\u0142a pom\u00f3c gospodyniom maj\u0105cym ambicje w\u0142asnor\u0119cznego przygotowania wypiek\u00f3w, bo \u201ewszystko to nam si\u0119 doskonale op\u0142aci, gdy\u017c pieczywo, ze \u015bwie\u017cych produkt\u00f3w wykonane, nie tylko jest smaczniejsze, lecz i znacznie wydatniejsze\u201d, za\u015b \u201enie do pogardzenia jest i ta okoliczno\u015b\u0107, \u017ce znamy jego sk\u0142adowe cz\u0119\u015bci i wiemy, \u017ce s\u0105 wszystkie w najlepszym gatunku\u201d. Ch\u0119tni mog\u0105 upiec chleb na serwatce z podanego tam przepisu: \u201eRozczyni\u0107 kilo bardzo suchej pytlowej lub podsiatkowej m\u0105ki trzema szklankami letniej, nie bardzo przekwa\u015bnia\u0142ej serwatki, czterema deka dro\u017cd\u017cy
\ni da\u0107 w cieple podrosn\u0105\u0107. Gdy rozczyn pop\u0119ka, dosypa\u0107 drugie kilo m\u0105ki, dwa deka soli, gar\u015b\u0107 kminku i ziarnek koperku, wyrobi\u0107 doskonale, a\u017c od r\u0105k odstanie, da\u0107 podrosn\u0105\u0107 ponownie, co trwa nieraz od 4-ch do 6-ciu godzin. Porobi\u0107 d\u0142ugie bochenki, da\u0107 podrosn\u0105\u0107 w cieple. Przed wsadzeniem do pieca posmarowa\u0107 bochenki wod\u0105 letni\u0105 i posypa\u0107 kminkiem. Po godzinie przesadzi\u0107 i posmarowa\u0107 ponownie wod\u0105. Piec powinien by\u0107 gor\u0105cy, jak na chleb zaparzany. Piecze si\u0119 ten chleb oko\u0142o dw\u00f3ch godzin. Poniewa\u017c nie potrzebuje specjalnej dzie\u017cy, mo\u017ce by\u0107 pieczony w mie\u015bcie lub ma\u0142ych gospodarstwach, w kt\u00f3rych dzie\u017cy nie maj\u0105\u201d.<\/p>\n

Nawet w okresach kryzysu i niedoboru ksi\u0105\u017cki kucharskie uwzgl\u0119dnia\u0142y s\u0142odkie wypieki. W \u201eKuchni powojennej: przepisy smacznego i taniego przyrz\u0105dzania \u015bniada\u0144, obiad\u00f3w i kolacyj oraz oszcz\u0119dnych ciast domowych\u201d z 1922 roku wspomniana ju\u017c autorka proponuje m.in. \u201eCiastka z piank\u0105. Dwie szklanki m\u0105ki zagnie\u015b\u0107 z dobr\u0105 \u0142y\u017ck\u0105 jakiegokolwiek t\u0142uszczu, dwiema \u0142y\u017ckami cukru i paru \u0142y\u017ckami wody na ciasto, daj\u0105ce si\u0119 wa\u0142kowa\u0107 cienko; rozwa\u0142kowa\u0107 jak najcieniej, upiec do zrumienienia, posmarowa\u0107 owocow\u0105 marmolad\u0105, pokry\u0107 piank\u0105 z 3 bia\u0142ek z dwiema \u0142y\u017ckami cukru, ut\u0142uczonego z kawa\u0142kiem wanilji, wstawi\u0107 w piec dla lekkiego zrumienienia. Pokraja\u0107 bardzo ostrym no\u017cem w zr\u0119czne kawa\u0142ki\u201d.<\/p>\n

Znudzeni pszennymi wypiekami mog\u0105 pokusi\u0107 si\u0119 o wykonanie tortu z m\u0105ki gryczanej, wed\u0142ug przepisu Lucyny \u0106wierczakiewiczowej z 1908 roku: \u201eWzi\u0105\u0107 p\u00f3\u0142 funta mas\u0142a \u015bwie\u017cego [1 funt ok. 422 g], p\u00f3\u0142 funta cukru mia\u0142kiego, \u0107wier\u0107 funta migda\u0142\u00f3w w \u0142upinach, utartych na tarce, cztery ca\u0142e jaja, jeden i p\u00f3\u0142 \u0107wierci funta m\u0105ki gryczanej i troch\u0119 wanilji. Mas\u0142o uciera si\u0119 na pian\u0119, dodaj\u0105c po utarciu po jednem jajku, nast\u0119pnie cukier, migda\u0142y, w ko\u0144cu m\u0105k\u0119 po \u0142y\u017cce. Tortownic\u0119 wysmarowa\u0107 surowem mas\u0142em, wysypa\u0107 bu\u0142k\u0105, wla\u0107 mas\u0119 i piec w niezbyt gor\u0105cym piecu. Gdy ostygnie, przekroi\u0107 dwa razy (smaruj\u0105c kwaskowat\u0105 marmolad\u0105) \u2013 z\u0142o\u017cy\u0107 razem i pola\u0107 przezroczystym lukrem. \u0141atwy do zrobienia i bardzo smaczny torcik\u201d.<\/p>\n

\"\"<\/a>Z publikacji \u201ePieczenie ciast. Zbi\u00f3r Przepis\u00f3w do robienia Tort\u00f3w, Plack\u00f3w i wszelkiego gatunku Ciast w domowem gospodarstwie zwykle u\u017cywanych\u201d z 1883 roku dowiemy si\u0119, \u017ce \u201ePodstaw\u0105 do wszelkich pieczyw jest ciasto lub masa. Ciastem nazywamy wszelk\u0105 mieszanin\u0119 zbit\u0105 i t\u0119g\u0105, mas\u0105 za\u015b po\u0142\u0105czenie w stanie mi\u0119kkim, a nawet p\u0142ynnym. Rozumie si\u0119 samo przez si\u0119, i\u017c wiele jest odmian tak ciasta, jak i masy. Do najcelniejszych odmian ciasta nale\u017c\u0105: ciasto zasadnicze, czyli dro\u017cd\u017cowe, parzone, ma\u015blane, kruche i cukrowe. Z mas za\u015b posiadamy: biszkoptow\u0105, migda\u0142ow\u0105, portugalsk\u0105, piankow\u0105 i piaskow\u0105\u201d. Ka\u017cda jest dalej opisana, poniewa\u017c pierwszy raz spotykam si\u0119 z okre\u015bleniem \u201eportugalska\u201d jej przepis zacytuj\u0119: \u201eDo piany ubitej z \u00bd kg. mas\u0142a, przydawszy 8 jaj ca\u0142ych, 4 \u017c\u00f3\u0142tka, 375 gr. cukru i sk\u00f3rk\u0119 start\u0105 z cytryny, jeszcze d\u0142ugo ubijamy, gdy\u017c od tego b\u0119dzie zawis\u0142a dobro\u0107 masy, poczem domieszujemy piank\u0119 z 4 bia\u0142ek i \u00bd kg. m\u0105ki\u201d.<\/p>\n

Oczywi\u015bcie istniej\u0105 stare przepisy o wiele bardziej skomplikowane i kosztowne, oto jak zaczyna si\u0119 przepis na Placek krakowski ze serem \u201eNa placek wielko\u015bci arkusza papieru bierze si\u0119 6 liter sera t\u0142ustego, \u015bwie\u017cego, dobrze wyci\u015bni\u0119tego, 30 \u017c\u00f3\u0142tek, cukru 1\u00bd kila, mia\u0142kiego mas\u0142a \u00bd kila, \u0107wier\u0107 kila migda\u0142\u00f3w siekanych\u2026\u201d \u2013 zastanawiam si\u0119 jak du\u017cych arkuszy u\u017cywano w 1900 roku, bo w\u0142a\u015bnie wtedy wydano \u201e335 recept. Przepisy praktyczne ciast dro\u017cd\u017cowych, tort\u00f3w, ciastek, cukierk\u00f3w, lod\u00f3w i likier\u00f3w\u201d R\u00f3\u017cy Makarewiczowej. Jeszcze wi\u0119cej jajek trzeba zu\u017cy\u0107 na tort \u201eDuchesse\u201d \u2013 36, za\u015b na s\u0119kacz nawet 40. Zaryzykowa\u0107 tyle sk\u0142adnik\u00f3w odwa\u017c\u0105 si\u0119 chyba jedynie do\u015bwiadczone gospodynie.<\/p>\n

Wobec tego na koniec przepis oszcz\u0119dny i bardziej wsp\u00f3\u0142czesny, ze strony kuchniakryzysowa.blogspot.com, na ciasto z zupy pomidorowej: \u201eSk\u0142adniki: 2 szklanki zupy pomidorowej, 3 szklanki m\u0105ki, 2 szklanki cukru, \u0142y\u017ceczka cynamonu, 2 \u0142y\u017ceczki proszku do pieczenia. Wykonanie: sk\u0142adniki mieszamy ze sob\u0105 w kolejno\u015bci jak s\u0105 podane. Wk\u0142adamy mas\u0119 do foremki na chleb, a t\u0105 do nagrzanego do 180oC piekarnika na 45 min.\u201d. Smacznego!<\/p>\n

W przepisach zachowano pisowni\u0119 oryginaln\u0105.<\/p>\n

Aleksandra Bieli\u0144ska<\/p>\n

Kujawsko-Pomorski O\u015brodek<\/p>\n

Doradztwa Rolniczego<\/p>\n

Fot. R. Ko\u017cuszek<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Opinia, \u017ce \u201ezawsze ciasta domowe wypadn\u0105 taniej, ni\u017c najskromniejsze cukiernicze\u201d nie jest nowa \u2013 cytat pochodzi z ksi\u0105\u017cki Lucyny Szczepa\u0144skiej z 1918 roku. Wobec tego warto zakasa\u0107 r\u0119kawy i przygotowa\u0107 […]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":1602,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[30,1,10],"tags":[],"class_list":["post-1594","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci","category-bez-kategorii","category-dziedzictwo-kulinarne"],"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/row.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/wypieki_2702.jpg",1417,1063,false],"landscape":["https:\/\/row.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/wypieki_2702.jpg",1417,1063,false],"portraits":["https:\/\/row.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/wypieki_2702.jpg",1417,1063,false],"thumbnail":["https:\/\/row.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/wypieki_2702-300x150.jpg",300,150,true],"medium":["https:\/\/row.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/wypieki_2702-300x225.jpg",300,225,true],"large":["https:\/\/row.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/wypieki_2702-1024x768.jpg",1024,768,true],"1536x1536":["https:\/\/row.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/wypieki_2702.jpg",1417,1063,false],"2048x2048":["https:\/\/row.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/wypieki_2702.jpg",1417,1063,false],"botiga-extra-large":["https:\/\/row.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/wypieki_2702.jpg",1140,855,false],"botiga-large":["https:\/\/row.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/wypieki_2702.jpg",920,690,false],"botiga-big":["https:\/\/row.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/wypieki_2702.jpg",575,431,false],"botiga-medium":["https:\/\/row.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/wypieki_2702.jpg",380,285,false]},"rttpg_author":{"display_name":"Marta Bettin","author_link":"https:\/\/row.kpodr.pl\/index.php\/author\/marta\/"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"Aktualno\u015bci<\/a> Bez kategorii<\/a> DZIEDZICTWO KULINARNE<\/a>","rttpg_excerpt":"Opinia, \u017ce \u201ezawsze ciasta domowe wypadn\u0105 taniej, ni\u017c najskromniejsze cukiernicze\u201d nie jest nowa \u2013 cytat pochodzi z ksi\u0105\u017cki Lucyny Szczepa\u0144skiej z 1918 roku. Wobec tego warto zakasa\u0107 r\u0119kawy i przygotowa\u0107 […]","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/row.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1594","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/row.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/row.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/row.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/row.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1594"}],"version-history":[{"count":18,"href":"https:\/\/row.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1594\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1611,"href":"https:\/\/row.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1594\/revisions\/1611"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/row.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1602"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/row.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1594"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/row.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1594"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/row.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1594"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}