\u201eW ka\u017cdym domu, w kt\u00f3rym by\u0142y dorastaj\u0105ce c\u00f3rki, chowano rokrocznie stado g\u0119si. Od wiosny do jesieni skubano je trzy razy, a pierze przechowywano na \u201eg\u00f3rze\u201d (strychu) w workach. Wych\u00f3w g\u0119si by\u0142 dla gospodarza tani, za\u015b dochody poka\u017ane. Pas\u0142o si\u0119 to byle gdzie pod opiek\u0105 dzieci, a po \u017cniwach wa\u0142\u0119sa\u0142o stadami po \u015bcierniskach.\u201d
\nPierzok, czyli darcie pierza, to staropolski zwyczaj, kt\u00f3ry zosta\u0142 zapomniany w wi\u0119kszo\u015bci miejsc w Polsce. Skubanie pierza jest coraz mniej popularne, bo jest to bardzo pracoch\u0142onne zaj\u0119cie. Dawniej kobiety przy okazji darcia pierza mia\u0142y okazj\u0119 do spotkania si\u0119. Po zako\u0144czonej pracy w polu, po ubijaniu g\u0119si, w zimowe wieczory kobiety zasiada\u0142y przy stole, na kt\u00f3rym wysypane by\u0142y g\u00f3ry g\u0119siego pierza. Do gospody przychodzi\u0142y s\u0105siadki, znajome kobiety i dziewcz\u0119ta, aby skuba\u0107 pierze. By\u0142 to czas na dawne opowie\u015bci o babkach i ciotkach. Izba zaczyna\u0142a \u017cy\u0107, m\u0142odzi poznawali ciekawe historie z \u017cycia wzi\u0119te, rozbrzmiewa\u0142y \u015bmiechy i piosenki.
\nTrzeba by\u0142o wiedzie\u0107, w jaki spos\u00f3b dobrze oddziela\u0107 chor\u0105giewki i puch od twardych stosin. Jak pisze J\u00f3zef Majchrzak w \u201eFolklorze ziemi k\u0119pi\u0144skiej\u201d1: \u201eZmagazynowane pierze nie nadawa\u0142o si\u0119 jeszcze do usypania pierzyn, bo tak zwane \u201ekoduchy\u201d przebija\u0142yby wsyp. Trzeba je wi\u0119c by\u0142o wpierw poskuba\u0107 i oddzieli\u0107 \u017ceberka z pi\u00f3r. By\u0142a to \u017cmudna praca, wymagaj\u0105ca czasu i wielu r\u0105k. To te\u017c s\u0105siedzi wzajemnie sobie pomagali, zbieraj\u0105c si\u0119 w zimowe wieczory na tak zwanych \u201epierzokach\u201d. Po wyskubaniu ca\u0142ego zapasu pierza, grupa skubaczek przenosi\u0142a si\u0119 do nast\u0119pnego domu, a we wsi by\u0142o takich grup kilka. Pierze dar\u0142y dziewcz\u0119ta i kobiety zam\u0119\u017cne\u201d.
\nKa\u017cda z kobiet mia\u0142a swoj\u0105 misk\u0119, do kt\u00f3rej wrzuca\u0142a \u201ekrzep\u201d, czyli puch i przebrane pierze. \u201eSzych\u201d, sztywna cz\u0119\u015b\u0107 pi\u00f3ra, kt\u00f3ra si\u0119 nie nadawa\u0142a do wypychania poduszek i pierzyn odrzucana by\u0142a na pod\u0142og\u0119 albo do wiaderka. Jak wiadomo najcenniejsze by\u0142y te drobne, ma\u0142e i delikatne pi\u00f3rka, puch lekki i mi\u0119kki, kt\u00f3ry na poduszki pod g\u0142ow\u0119 si\u0119 nadawa\u0142. Grubsze pi\u00f3ra sz\u0142y na poduszki pod nogi.
\n\u201eZa pomoc w skubaniu pierza, gospodyni cz\u0119stowa\u0142a co trzeci dzie\u0144 kaw\u0105 i plackiem. Na zako\u0144czenie mia\u0142 miejsce hojniejszy pocz\u0119stunek z zabaw\u0105. Nast\u0119pnego dnia przenosi\u0142a si\u0119 ca\u0142a grupa skubaczek do innego domu, tam gdzie pierzyn potrzeba by\u0142o c\u00f3rkom na wydaniu\u201d.
\nAby o tej dawnej tradycji nie zapomnie\u0107 Stowarzyszenie \u201ePartnerstwo dla Krajny i Pa\u0142uk\u201d z Nak\u0142a nad Noteci\u0105 zorganizowa\u0142o w \u015bwietlicy wiejskiej w Michalinie spotkanie dla cz\u0142onk\u00f3w i sympatyk\u00f3w Ekomuzeum Doliny Noteci, w formie tradycyjnego darcia pierza. Panie przypomnia\u0142y nam dawne zwyczaje, kt\u00f3re kiedy\u015b by\u0142y bardzo popularne, dzi\u015b niestety s\u0105 ju\u017c niemal zapominane. Zgodnie z tradycj\u0105 by\u0142o bardzo weso\u0142o, nie oby\u0142o si\u0119 bez ludowych przy\u015bpiewek przy d\u017awi\u0119ku akordeonu. Na stole g\u00f3ra pierza i zatopione w rozmowie i chichotach skubaczki. Nie zabrak\u0142o przepysznego jedzenia, jak czerniny z ziemniaczanymi kluseczkami, smalcu, klopsik\u00f3w i pasztetu z \u017curawin\u0105. Wszystko na bazie g\u0119siny, przygotowane przez pani\u0105 Ludmi\u0142\u0119, gospodyni\u0119 z Michalina w powiecie nakielskim, kt\u00f3ra hoduje g\u0119si i zdoby\u0142a wiele nagr\u00f3d na regionalnych konkursach kulinarnych. Pierze unosi\u0142o si\u0119 dooko\u0142a, a panie z u\u015bmiechem na ustach skuba\u0142y pi\u00f3ra. Ka\u017cdy z obecnych my\u015bla\u0142 tylko o tym, aby nie kichn\u0105\u0107!
\n\u201eM\u0119\u017cczy\u017ani towarzyszyli wprawdzie skubaczkom, ale w samej czynno\u015bci udzia\u0142u nie brali, bo byli do tej roboty \u201eniezdarni\u201d. Ale i oni mieli swoje zaj\u0119cie. Z wikliny pletli koszyki lub \u201ez mietlonek\u201d, gospodarskie miot\u0142y. Przychodzili te\u017c kawalerowie, zw\u0142aszcza tam, gdzie schodzi\u0142y si\u0119 nadobne dziewcz\u0119ta. Wszak, to przecie\u017c najlepsza okazja do zalot i umizg\u00f3w. M\u0142odsi ch\u0142opcy, kt\u00f3rym jeszcze nie godzi\u0142o si\u0119 przebywa\u0107 w kompanii doros\u0142ych kawaler\u00f3w, urz\u0105dzali w tym czasie r\u00f3\u017cne psoty. A wi\u0119c: znienacka wpuszczali do izby skubi\u0105cych wr\u00f3ble, a te, przestraszone blaskiem \u015bwiat\u0142a, fruwa\u0142y i porywa\u0142y za sob\u0105 tumany pierza. Piski i gonitwy za ofiar\u0105 ch\u0142opi\u0119cych pomys\u0142\u00f3w nie mia\u0142y wtedy ko\u0144ca.\u201d
\nJak wspomina pani Ludmi\u0142a, niegdy\u015b Michalin s\u0142yn\u0105\u0142 z tuczu g\u0119si, a we wsi prawie wszyscy gospodarze je hodowali. Teraz zajmuje si\u0119 tym tylko kilku, a przecie\u017c g\u0119sie pierze i puch jest doskona\u0142y na wype\u0142nienia porz\u0105dnych poduszek i pierzyn. Zdrowa, czysta g\u0119\u015b ma dobrej jako\u015bci pierze. Babcia mawia\u0142a: \u201echcesz mie\u0107 dobrego ch\u0142opa, dawaj mu brukiew z g\u0119sin\u0105 i spa\u0107 pod pierzyn\u0105\u201d.
\nBardzo podoba mi si\u0119 pomys\u0142 Stowarzyszenia dla Krajny i Pa\u0142uk przypomnienia nam o Pierzoku. Kto z nas go pami\u0119ta, podobnie jak m\u0142\u00f3cenie cepem czy te\u017c dawne sposoby kiszenia kapusty? Mo\u017ce to dobry temat na warsztaty? Dzieci w Zagrodach Edukacyjnych2 z entuzjazmem uczestnicz\u0105 w podobnych zaj\u0119ciach. Warto przypomina\u0107 staropolskie tradycje.
\nAutorka korzysta\u0142a z maszynopisu \u201eFolklor ziemi k\u0119pi\u0144skiej\u201d, pod red. dr Anny Weroniki Brzezi\u0144skiej.<\/p>\n
\nTekst i fot. Justyna Lesiewicz<\/strong> \u0179r\u00f3d\u0142o:<\/p>\n 1 \u201eFolklor ziemi k\u0119pi\u0144skiej\u201d, pod red. dr Anny Weroniki Brzezi\u0144skiej, J\u00f3zef Majchrzak \u2013 urodzony w 1909 roku, niedoko\u0144czony maszynopis znaleziony \u201eW ka\u017cdym domu, w kt\u00f3rym by\u0142y dorastaj\u0105ce c\u00f3rki, chowano rokrocznie stado g\u0119si. Od wiosny do jesieni skubano je trzy razy, a pierze przechowywano na \u201eg\u00f3rze\u201d (strychu) w workach. Wych\u00f3w g\u0119si […]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":1368,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[30,15],"tags":[],"class_list":["post-1367","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci","category-dziedzictwo-kulturowe"],"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/row.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/P1150066.jpg",2048,1536,false],"landscape":["https:\/\/row.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/P1150066.jpg",2048,1536,false],"portraits":["https:\/\/row.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/P1150066.jpg",2048,1536,false],"thumbnail":["https:\/\/row.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/P1150066-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/row.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/P1150066-300x225.jpg",300,225,true],"large":["https:\/\/row.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/P1150066-1024x768.jpg",1024,768,true],"1536x1536":["https:\/\/row.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/P1150066.jpg",1536,1152,false],"2048x2048":["https:\/\/row.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/P1150066.jpg",2048,1536,false],"botiga-extra-large":["https:\/\/row.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/P1150066.jpg",1140,855,false],"botiga-large":["https:\/\/row.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/P1150066.jpg",920,690,false],"botiga-big":["https:\/\/row.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/P1150066.jpg",575,431,false],"botiga-medium":["https:\/\/row.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/P1150066.jpg",380,285,false]},"rttpg_author":{"display_name":"Marta Bettin","author_link":"https:\/\/row.kpodr.pl\/index.php\/author\/marta\/"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"Aktualno\u015bci<\/a> DZIEDZICTWO KULTUROWE<\/a>","rttpg_excerpt":"\u201eW ka\u017cdym domu, w kt\u00f3rym by\u0142y dorastaj\u0105ce c\u00f3rki, chowano rokrocznie stado g\u0119si. Od wiosny do jesieni skubano je trzy razy, a pierze przechowywano na \u201eg\u00f3rze\u201d (strychu) w workach. Wych\u00f3w g\u0119si […]","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/row.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1367","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/row.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/row.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/row.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/row.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1367"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/row.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1367\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1370,"href":"https:\/\/row.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1367\/revisions\/1370"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/row.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1368"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/row.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1367"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/row.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1367"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/row.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1367"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nKujawsko-Pomorski O\u015brodek <\/strong>
\nDoradztwa Rolniczego<\/strong><\/p>\n
\nw muzeum.
\n2 Gospodarstwa prowadz\u0105ce zaj\u0119cia i warsztaty s\u0142u\u017c\u0105ce zachowaniu dziedzictwa kulturowego wsi w ramach Og\u00f3lnopolskiej Sieci Zagr\u00f3d Edukacyjnych.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"